ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร? หักกี่เปอร์เซ็นต์ ยื่นแบบไหนไม่โดนเงินเพิ่ม

สารบัญเนื้อหา15 หัวข้อ · อ่าน 9 นาที
Key Takeaways
- ผู้จ่ายเงินหักภาษีไว้แทนผู้รับเงิน ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือภาษีเงินได้ที่ผู้จ่ายหักไว้ก่อนจ่าย แล้วนำส่งกรมสรรพากร ผู้ถูกหักนำยอดที่ถูกหักไปเครดิตตอนยื่นภาษีประจำปีได้
- อัตราขึ้นกับประเภทเงินได้ ตามคำสั่ง ท.ป.4/2528 ค่าเช่าหัก 5% ค่าบริการและค่าจ้างทำของหัก 3% ค่าโฆษณาหัก 2% ค่าขนส่งหัก 1% คำนวณจากยอดก่อน VAT
- ยื่นช้าเสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน ต้องยื่นแบบและนำส่งภายใน 7 วันนับจากสิ้นเดือนที่จ่ายเงิน ถ้าช้าต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน และผู้จ่ายต้องรับผิดร่วมกับผู้รับเงิน
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือ ภาษีเงินได้ที่ผู้จ่ายเงินหักไว้ทันทีตอนจ่าย แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทนผู้รับเงิน เป็นวิธีเก็บภาษีล่วงหน้าทีละส่วน ผู้ที่ถูกหักไม่ได้เสียภาษีเพิ่ม เพราะนำยอดที่ถูกหักไปเครดิตตอนยื่นภาษีเงินได้ประจำปีได้ ภาษาอังกฤษเรียกว่า Withholding Tax (WHT)
ตัวอย่างใกล้ตัวคือบริษัทจ้างฟรีแลนซ์ออกแบบโลโก้ 10,000 บาท บริษัทหัก 3% ไว้ 300 บาท โอนให้ฟรีแลนซ์ 9,700 บาท แล้วนำ 300 บาทส่งสรรพากร พร้อมออกหนังสือรับรองให้ฟรีแลนซ์เก็บไว้เป็นหลักฐาน
สำหรับเจ้าของกิจการ เรื่องนี้มีสองฝั่ง ฝั่งที่เราจ่ายเงิน เรามีหน้าที่หักและนำส่ง ฝั่งที่เรารับเงิน ลูกค้าจะหักเรา และเราต้องเก็บหลักฐานไว้ใช้เครดิตภาษี
ทำไมต้องมีภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ถ้ารัฐรอเก็บภาษีจากผู้มีเงินได้ทีเดียวตอนสิ้นปี จะเสี่ยงที่บางคนไม่ยื่นหรือยื่นไม่ครบ การให้ผู้จ่ายหักไว้ตั้งแต่ต้นทางจึงช่วยให้รัฐได้รับภาษีสม่ำเสมอตลอดปี และมีข้อมูลรายได้ของผู้รับเงินจากเอกสารที่ผู้จ่ายส่งมา
ฝั่งผู้รับเงินได้ประโยชน์ด้วย เพราะภาษีถูกแบ่งจ่ายทีละน้อย ไม่ต้องจ่ายก้อนใหญ่ตอนสิ้นปี และถ้ายอดที่ถูกหักไว้มากกว่าภาษีที่ต้องเสียจริง ก็ขอคืนภาษีได้
ใครมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย
- นายจ้าง ที่จ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส ต้องคำนวณและหักภาษีของลูกจ้างทุกเดือน ยื่นด้วยแบบ ภ.ง.ด.1 รายละเอียดดูได้ที่ Payroll คืออะไร
- บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ที่จ่ายค่าบริการ ค่าเช่า ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง ค่าจ้างทำของ และค่าวิชาชีพอิสระ ตามประเภทที่คำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 กำหนด
- หน่วยงานรัฐและนิติบุคคลอื่น ตามที่ประมวลรัษฎากรกำหนด
คำสั่ง ท.ป.181/2553 ซึ่งแก้ไขคำสั่ง ท.ป.4/2528 กำหนดว่า เงินได้ที่ต้องหักต้องมียอดตามสัญญารายหนึ่ง ๆ ตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป การแบ่งจ่ายเป็นงวดย่อยที่แต่ละงวดไม่ถึง 1,000 บาท จึงไม่ทำให้พ้นหน้าที่หัก ถ้ายอดรวมของสัญญาถึงเกณฑ์
อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ธุรกิจเจอบ่อย
อัตราด้านล่างมาจากคำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 สำหรับกรณีผู้รับเงินเป็นบุคคลธรรมดาหรือบริษัทไทยที่อยู่ในประเทศ

| ประเภทการจ่าย | อัตรา | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ค่าเช่าทรัพย์สิน | 5% | ค่าเช่าออฟฟิศ โกดัง รถยนต์ |
| ค่าวิชาชีพอิสระ | 3% | ค่าทนายความ ผู้สอบบัญชี สถาปนิก |
| ค่าจ้างทำของ | 3% | จ้างผลิตป้าย จ้างผลิตสินค้าตามสั่ง |
| ค่าบริการอื่น | 3% | ค่าจ้างทำเว็บไซต์ ค่าซ่อมเครื่องจักร ค่าที่ปรึกษา |
| ค่าโฆษณา | 2% | จ่ายให้สื่อหรือผู้รับทำโฆษณา |
| ค่าขนส่ง | 1% | ค่าขนส่งสินค้า (ไม่รวมค่าโดยสารสาธารณะ) |
| เบี้ยประกันวินาศภัย | 1% | ประกันอัคคีภัย ประกันรถยนต์ |
| รางวัลประกวด แข่งขัน ชิงโชค | 5% | รางวัลชิงโชคหรือประกวดที่จัดให้ลูกค้า |
| รางวัล ส่วนลด จากการส่งเสริมการขาย (ให้ผู้ขายต่อ) | 3% | รางวัลยอดขายที่ให้ตัวแทนหรือร้านค้า |
ข้อควรรู้เพิ่มเติม
- เงินเดือน ไม่มีอัตราคงที่ ต้องคำนวณจากรายได้ทั้งปีตามอัตราก้าวหน้า แล้วเฉลี่ยหักเป็นรายเดือน
- ค่าบริการ 3% ตามคำสั่งไม่รวมค่าบริการโรงแรมและภัตตาคาร
- ผู้รับเงินเป็นมูลนิธิหรือสมาคม หรือ บริษัทต่างประเทศที่ไม่มีสาขาในไทย ใช้อัตราต่างออกไป เช่น ค่าวิชาชีพอิสระที่จ่ายให้มูลนิธิหรือสมาคมหัก 10% ควรตรวจคำสั่งฉบับเต็มก่อนจ่าย
วิธีคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย เมื่อมี VAT
หลักสำคัญคือ คำนวณจากยอดก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ไม่ใช่ยอดรวม VAT ถ้าผู้รับเงินจด VAT ใบแจ้งหนี้จะแยกค่าบริการกับ VAT ไว้ ให้ใช้ยอดค่าบริการเป็นฐาน

ตัวอย่างที่ 1 จ้างบริษัททำเว็บไซต์ 50,000 บาท + VAT 7%
| รายการ | จำนวน (บาท) |
|---|---|
| ค่าบริการ | 50,000 |
| VAT 7% | 3,500 |
| ยอดตามใบแจ้งหนี้ | 53,500 |
| หัก ณ ที่จ่าย 3% ของ 50,000 | 1,500 |
| ยอดที่โอนให้ผู้รับจ้าง | 52,000 |
| ยอดที่นำส่งสรรพากร (ภ.ง.ด.53) | 1,500 |
ตัวอย่างที่ 2 เช่าโกดังจากเจ้าของที่เป็นบุคคลธรรมดา เดือนละ 20,000 บาท
ค่าเช่าหัก 5% เท่ากับ 1,000 บาท โอนให้ผู้ให้เช่า 19,000 บาท และยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 เพราะผู้รับเงินเป็นบุคคลธรรมดา
ถ้าผู้รับจ้างยังไม่จด VAT ยอดในใบแจ้งหนี้ทั้งหมดคือฐานคำนวณ อ่านเกณฑ์ที่ต้องจด VAT ได้ที่ จด VAT คืออะไร
ผู้จ่ายออกภาษีแทน (ภาษีออกแทน) {#gross-up}
บางสัญญาตกลงให้ผู้รับเงินได้ยอดเต็ม ผู้จ่ายจึงออกภาษีให้แทน กรณีนี้ภาษีที่ออกให้ถือเป็นเงินได้ของผู้รับด้วย ยอดภาษีจึงสูงกว่าการหักปกติ ถ้าตกลงออกให้ตลอดไป สูตรของอัตรา 3% คือ ยอดเงิน × 3 ÷ 97 เช่น ค่าบริการ 10,000 บาท ภาษีที่ออกให้คือ 309.28 บาท ไม่ใช่ 300 บาท ควรเขียนเงื่อนไขนี้ไว้ในสัญญาให้ชัด
แบบที่ใช้ยื่นภาษีหัก ณ ที่จ่าย
| แบบ | ใช้เมื่อ |
|---|---|
| ภ.ง.ด.1 | จ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง และเงินได้จากการจ้างงาน |
| ภ.ง.ด.2 | จ่ายดอกเบี้ย เงินปันผล และเงินได้จากการลงทุนบางประเภทให้บุคคลธรรมดา |
| ภ.ง.ด.3 | จ่ายค่าเช่า ค่าบริการ ค่าวิชาชีพ ค่าจ้างทำของ ให้ บุคคลธรรมดา |
| ภ.ง.ด.53 | จ่ายค่าเช่า ค่าบริการ ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง ให้ นิติบุคคล |
| ภ.ง.ด.54 | จ่ายเงินได้บางประเภทให้นิติบุคคลต่างประเทศ |
เดือนใดไม่มีการหักภาษี ณ ที่จ่าย ไม่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 ถ้าในเดือนเดียวกันจ่ายทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ต้องยื่นทั้งสองแบบแยกกัน
กำหนดยื่นแบบและนำส่งภาษี
- ยื่นแบบกระดาษ ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่จ่ายเงิน เช่น จ่ายเงินในเดือนมีนาคม ต้องยื่นภายใน 7 เมษายน
- ยื่นทางอินเทอร์เน็ต กรมสรรพากรขยายเวลาให้อีก 8 วัน เป็นภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ประกาศฉบับปัจจุบันใช้กับการยื่นแบบถึง 31 มกราคม 2570 และที่ผ่านมาต่ออายุเป็นช่วง ๆ หลังจากนั้นควรตรวจประกาศฉบับใหม่ก่อน
- ยื่นออนไลน์ได้ที่ระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร โดยต้องสมัครใช้งานก่อน
หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)
ทุกครั้งที่หักภาษี ผู้จ่ายต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือที่เรียกกันว่า "ใบ 50 ทวิ" ให้ผู้รับเงิน เอกสารนี้ระบุชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของทั้งสองฝ่าย ประเภทเงินได้ ยอดเงินที่จ่าย และภาษีที่หักไว้
ฝั่งผู้รับเงินต้องเก็บใบ 50 ทวิ ไว้ให้ครบ เพราะใช้เป็นหลักฐานเครดิตภาษีตอนยื่นภาษีประจำปี ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ภาษีที่ถูกหักไว้นำไปหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายได้ บริษัทที่ถูกหักมากจะใช้เครดิตนี้ในการคำนวณ ภาษีนิติบุคคล
e-Withholding Tax คืออะไร
e-Withholding Tax คือการหักภาษี ณ ที่จ่ายผ่านธนาคาร ผู้จ่ายโอนเงินผ่านบริการของธนาคารที่ร่วมโครงการ แล้วธนาคารเป็นผู้นำส่งภาษีและข้อมูลให้กรมสรรพากรแทน ผู้รับเงินตรวจสอบและดาวน์โหลดหลักฐานการหักภาษีได้ที่เว็บไซต์กรมสรรพากร ลดงานจัดทำและจัดเก็บเอกสารกระดาษ
จุดที่ธุรกิจสนใจคืออัตราที่ต่ำกว่า คำสั่ง ท.ป.4/2528 ฉบับแก้ไขลดอัตราหักสำหรับค่าเช่า ค่าวิชาชีพ ค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าโฆษณา และรางวัล เหลือ 1% สำหรับเงินได้ที่จ่ายผ่านระบบ e-Withholding Tax ตั้งแต่ 1 มกราคม 2566 ถึง 31 ธันวาคม 2568
ต่อมาเมื่อ 16 มิถุนายน 2569 คณะรัฐมนตรีเห็นชอบร่างกฎกระทรวงให้ใช้อัตรา 1% กับเงินได้ที่จ่ายผ่าน e-Withholding Tax ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 (มีผลย้อนหลังถึงต้นปี 2569) ตามข่าวกรมสรรพากร ปชส. 14/2569 แต่ขณะนี้ยังเป็นร่างกฎกระทรวง ก่อนใช้อัตรา 1% ควรตรวจว่ากฎกระทรวงประกาศในราชกิจจานุเบกษาและมีผลบังคับแล้ว และธนาคารที่ใช้ยังให้บริการอยู่
ถ้ามาตรการมีผลบังคับใช้ ตัวอย่างค่าทำเว็บไซต์ 50,000 บาทข้างต้น จะหักเพียง 500 บาท แทน 1,500 บาท ผู้รับจ้างได้รับเงินสดเพิ่มทันที 1,000 บาท (ภาษีที่ถูกหักน้อยลงยังต้องไปคำนวณตอนยื่นภาษีประจำปี)
ไม่หัก หักผิด หรือยื่นช้า มีผลอย่างไร
- ผู้จ่ายต้องรับผิดร่วม ถ้าไม่หักหรือหักแล้วไม่นำส่ง ผู้จ่ายต้องรับผิดร่วมกับผู้มีเงินได้ในการเสียภาษีที่ต้องชำระ
- เงินเพิ่ม ร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน ของภาษีที่ต้องนำส่ง นับจากวันพ้นกำหนด แม้ช้าแค่วันเดียวก็นับเป็นหนึ่งเดือน
- เบี้ยปรับและค่าปรับ อาจตามมาเพิ่มเติมตามประมวลรัษฎากร
- ผลทางบัญชี ภาษีที่ผู้จ่ายต้องรับภาระแทนเพราะไม่ได้หัก มักกลายเป็นต้นทุนของกิจการเอง
Checklist ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรายเดือนสำหรับ SME
ตารางนี้ทีม bizzenter สรุปจากคำสั่ง ท.ป.4/2528 และกำหนดยื่นของกรมสรรพากร ใช้ตรวจทุกครั้งก่อนจ่ายเงินและก่อนสิ้นเดือน
| ขั้น | สิ่งที่ต้องทำ | จุดที่พลาดบ่อย |
|---|---|---|
| 1. ก่อนจ่าย | ดูว่าผู้รับเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลัก | ใช้แบบผิดระหว่าง ภ.ง.ด.3 กับ ภ.ง.ด.53 |
| 2. จัดประเภท | ระบุว่าเป็นค่าเช่า ค่าบริการ ค่าโฆษณา หรือค่าขนส่ง | เช่าห้องจัดงานพร้อมบริการ ควรดูว่าเป็นค่าเช่าหรือค่าบริการตามสัญญา |
| 3. คำนวณ | ใช้ยอดก่อน VAT คูณอัตรา | คำนวณจากยอดรวม VAT ทำให้หักเกิน |
| 4. ตรวจเกณฑ์ 1,000 บาท | ดูยอดรวมตามสัญญา ไม่ใช่ยอดแต่ละงวด | แบ่งจ่ายงวดเล็กแล้วไม่หัก |
| 5. ออกใบ 50 ทวิ | ออกให้ผู้รับเงินทุกครั้ง เก็บสำเนา | ลืมออก ผู้รับเงินทวงภายหลัง |
| 6. ยื่นและนำส่ง | ยื่นภายใน 7 วันหลังสิ้นเดือน หรือวันที่ 15 ถ้ายื่นออนไลน์ | ยื่นช้าแค่วันเดียวก็เสียเงินเพิ่ม 1.5% |
| 7. ฝั่งที่ถูกหัก | รวบรวมใบ 50 ทวิ จากลูกค้าทุกเดือน | ใบหาย ใช้เครดิตภาษีไม่ครบ |
ถ้าบริษัทสำรองจ่ายแทนลูกค้า เช่น จ่ายค่าธรรมเนียมราชการแทน แล้วเรียกเก็บคืน ยอดนั้นอาจไม่ต้องหักภาษี ดูหลักแยกได้ที่ เงินทดรองจ่าย คืออะไร
สรุป
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือภาษีที่ผู้จ่ายหักไว้แทนผู้รับเงินแล้วนำส่งกรมสรรพากร อัตราขึ้นกับประเภทเงินได้ ที่เจอบ่อยคือค่าเช่า 5% ค่าบริการและค่าจ้างทำของ 3% ค่าโฆษณา 2% และค่าขนส่ง 1% คำนวณจากยอดก่อน VAT ยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 เมื่อจ่ายให้บุคคลธรรมดา และ ภ.ง.ด.53 เมื่อจ่ายให้นิติบุคคล ภายใน 7 วันหลังสิ้นเดือน หรือวันที่ 15 ถ้ายื่นออนไลน์ ส่วนอัตรา 1% ผ่าน e-Withholding Tax ควรตรวจสถานะประกาศล่าสุดก่อนใช้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
จ้างฟรีแลนซ์ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์
โดยทั่วไปบริษัทที่จ้างฟรีแลนซ์บุคคลธรรมดาทำงานบริการหรือรับจ้างทำของ หัก 3% และยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 ถ้าเป็นงานวิชาชีพอิสระ เช่น ทนายความหรือผู้สอบบัญชี ก็หัก 3% เช่นกัน
หักภาษี ณ ที่จ่ายก่อนหรือหลัง VAT
คำนวณจากยอดก่อน VAT เช่น ค่าบริการ 10,000 บาท VAT 700 บาท หัก 3% ของ 10,000 บาท เท่ากับ 300 บาท ไม่ใช่ 3% ของ 10,700 บาท
ภ.ง.ด.3 กับ ภ.ง.ด.53 ต่างกันอย่างไร
ต่างกันที่ผู้รับเงิน ภ.ง.ด.3 ใช้เมื่อผู้รับเงินเป็นบุคคลธรรมดา ภ.ง.ด.53 ใช้เมื่อผู้รับเงินเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล
เดือนที่ไม่มีการหักภาษีต้องยื่นแบบไหม
ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 สำหรับเดือนที่ไม่มีการหักภาษี ณ ที่จ่าย
ถ้าลูกค้าหักภาษีเราไว้ จะได้เงินคืนไหม
ภาษีที่ถูกหักไว้ใช้เป็นเครดิตตอนยื่นภาษีประจำปี ถ้ายอดที่ถูกหักรวมมากกว่าภาษีที่ต้องเสียจริง ขอคืนส่วนเกินได้ จึงต้องเก็บใบ 50 ทวิ ไว้ให้ครบ
แหล่งอ้างอิง
- คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 เรื่องการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย – กรมสรรพากร
- คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.181/2553 – กรมสรรพากร
- คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป.91/2542 ความรับผิดของผู้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย – กรมสรรพากร
- ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การขยายกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (ฉบับที่ 7) – กรมสรรพากร
- ข้อหารือภาษีอากร กค 0702/3658 ค่าที่ปรึกษากฎหมาย – กรมสรรพากร
- ครม. ต่ออายุมาตรการ e-Withholding Tax – THE STANDARD
- ครม. ไฟเขียว ต่ออายุ e-Tax ลดภาษี ณ ที่จ่าย เหลือ 1% – PPTV
- ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 14/2569 – กรมสรรพากร
- eWithholding Tax – ธนาคารกรุงเทพ


