ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
ภาษี บัญชี & กฎหมายธุรกิจบทวิเคราะห์โดยกองบรรณาธิการ

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร? หักกี่เปอร์เซ็นต์ ยื่นแบบไหนไม่โดนเงินเพิ่ม

ภาพปกบทความ "ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร?" หักกี่เปอร์เซ็นต์ ยื่นแบบไหน — ภาพประกอบภาษีหัก ณ ที่จ่าย: ใบแจ้งหนี้ เครื่องคิดเลข เครื่องหมายเปอร์เซ็นต์ กองเหรียญ และเหรียญส่วนหนึ่งถูกส่งไปที่อาคารหน่วยงานภาษี
สารบัญเนื้อหา15 หัวข้อ · อ่าน 9 นาที

Key Takeaways

3 ประเด็น
  1. ผู้จ่ายเงินหักภาษีไว้แทนผู้รับเงิน ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือภาษีเงินได้ที่ผู้จ่ายหักไว้ก่อนจ่าย แล้วนำส่งกรมสรรพากร ผู้ถูกหักนำยอดที่ถูกหักไปเครดิตตอนยื่นภาษีประจำปีได้
  2. อัตราขึ้นกับประเภทเงินได้ ตามคำสั่ง ท.ป.4/2528 ค่าเช่าหัก 5% ค่าบริการและค่าจ้างทำของหัก 3% ค่าโฆษณาหัก 2% ค่าขนส่งหัก 1% คำนวณจากยอดก่อน VAT
  3. ยื่นช้าเสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน ต้องยื่นแบบและนำส่งภายใน 7 วันนับจากสิ้นเดือนที่จ่ายเงิน ถ้าช้าต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน และผู้จ่ายต้องรับผิดร่วมกับผู้รับเงิน

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือ ภาษีเงินได้ที่ผู้จ่ายเงินหักไว้ทันทีตอนจ่าย แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทนผู้รับเงิน เป็นวิธีเก็บภาษีล่วงหน้าทีละส่วน ผู้ที่ถูกหักไม่ได้เสียภาษีเพิ่ม เพราะนำยอดที่ถูกหักไปเครดิตตอนยื่นภาษีเงินได้ประจำปีได้ ภาษาอังกฤษเรียกว่า Withholding Tax (WHT)

ตัวอย่างใกล้ตัวคือบริษัทจ้างฟรีแลนซ์ออกแบบโลโก้ 10,000 บาท บริษัทหัก 3% ไว้ 300 บาท โอนให้ฟรีแลนซ์ 9,700 บาท แล้วนำ 300 บาทส่งสรรพากร พร้อมออกหนังสือรับรองให้ฟรีแลนซ์เก็บไว้เป็นหลักฐาน

สำหรับเจ้าของกิจการ เรื่องนี้มีสองฝั่ง ฝั่งที่เราจ่ายเงิน เรามีหน้าที่หักและนำส่ง ฝั่งที่เรารับเงิน ลูกค้าจะหักเรา และเราต้องเก็บหลักฐานไว้ใช้เครดิตภาษี

ทำไมต้องมีภาษีหัก ณ ที่จ่าย

ถ้ารัฐรอเก็บภาษีจากผู้มีเงินได้ทีเดียวตอนสิ้นปี จะเสี่ยงที่บางคนไม่ยื่นหรือยื่นไม่ครบ การให้ผู้จ่ายหักไว้ตั้งแต่ต้นทางจึงช่วยให้รัฐได้รับภาษีสม่ำเสมอตลอดปี และมีข้อมูลรายได้ของผู้รับเงินจากเอกสารที่ผู้จ่ายส่งมา

ฝั่งผู้รับเงินได้ประโยชน์ด้วย เพราะภาษีถูกแบ่งจ่ายทีละน้อย ไม่ต้องจ่ายก้อนใหญ่ตอนสิ้นปี และถ้ายอดที่ถูกหักไว้มากกว่าภาษีที่ต้องเสียจริง ก็ขอคืนภาษีได้

ใครมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย

  • นายจ้าง ที่จ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส ต้องคำนวณและหักภาษีของลูกจ้างทุกเดือน ยื่นด้วยแบบ ภ.ง.ด.1 รายละเอียดดูได้ที่ Payroll คืออะไร
  • บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ที่จ่ายค่าบริการ ค่าเช่า ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง ค่าจ้างทำของ และค่าวิชาชีพอิสระ ตามประเภทที่คำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 กำหนด
  • หน่วยงานรัฐและนิติบุคคลอื่น ตามที่ประมวลรัษฎากรกำหนด

คำสั่ง ท.ป.181/2553 ซึ่งแก้ไขคำสั่ง ท.ป.4/2528 กำหนดว่า เงินได้ที่ต้องหักต้องมียอดตามสัญญารายหนึ่ง ๆ ตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป การแบ่งจ่ายเป็นงวดย่อยที่แต่ละงวดไม่ถึง 1,000 บาท จึงไม่ทำให้พ้นหน้าที่หัก ถ้ายอดรวมของสัญญาถึงเกณฑ์

อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ธุรกิจเจอบ่อย

อัตราด้านล่างมาจากคำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 สำหรับกรณีผู้รับเงินเป็นบุคคลธรรมดาหรือบริษัทไทยที่อยู่ในประเทศ

ภาพประกอบอัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่เจอบ่อย: บ้านแทนค่าเช่าแท่งสูงสุด เฟืองแทนค่าบริการ โทรโข่งแทนค่าโฆษณา และรถขนส่งแทนค่าขนส่งแท่งต่ำสุด
ค่าเช่าหัก 5% ค่าบริการและค่าจ้างทำของหัก 3% ค่าโฆษณาหัก 2% และค่าขนส่งหัก 1% คำนวณจากยอดก่อน VAT
ประเภทการจ่ายอัตราตัวอย่าง
ค่าเช่าทรัพย์สิน5%ค่าเช่าออฟฟิศ โกดัง รถยนต์
ค่าวิชาชีพอิสระ3%ค่าทนายความ ผู้สอบบัญชี สถาปนิก
ค่าจ้างทำของ3%จ้างผลิตป้าย จ้างผลิตสินค้าตามสั่ง
ค่าบริการอื่น3%ค่าจ้างทำเว็บไซต์ ค่าซ่อมเครื่องจักร ค่าที่ปรึกษา
ค่าโฆษณา2%จ่ายให้สื่อหรือผู้รับทำโฆษณา
ค่าขนส่ง1%ค่าขนส่งสินค้า (ไม่รวมค่าโดยสารสาธารณะ)
เบี้ยประกันวินาศภัย1%ประกันอัคคีภัย ประกันรถยนต์
รางวัลประกวด แข่งขัน ชิงโชค5%รางวัลชิงโชคหรือประกวดที่จัดให้ลูกค้า
รางวัล ส่วนลด จากการส่งเสริมการขาย (ให้ผู้ขายต่อ)3%รางวัลยอดขายที่ให้ตัวแทนหรือร้านค้า

ข้อควรรู้เพิ่มเติม

  • เงินเดือน ไม่มีอัตราคงที่ ต้องคำนวณจากรายได้ทั้งปีตามอัตราก้าวหน้า แล้วเฉลี่ยหักเป็นรายเดือน
  • ค่าบริการ 3% ตามคำสั่งไม่รวมค่าบริการโรงแรมและภัตตาคาร
  • ผู้รับเงินเป็นมูลนิธิหรือสมาคม หรือ บริษัทต่างประเทศที่ไม่มีสาขาในไทย ใช้อัตราต่างออกไป เช่น ค่าวิชาชีพอิสระที่จ่ายให้มูลนิธิหรือสมาคมหัก 10% ควรตรวจคำสั่งฉบับเต็มก่อนจ่าย

วิธีคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย เมื่อมี VAT

หลักสำคัญคือ คำนวณจากยอดก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ไม่ใช่ยอดรวม VAT ถ้าผู้รับเงินจด VAT ใบแจ้งหนี้จะแยกค่าบริการกับ VAT ไว้ ให้ใช้ยอดค่าบริการเป็นฐาน

ภาพประกอบการคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย: ใบแจ้งหนี้แยกเงินเป็นสองทาง ก้อนใหญ่โอนเข้ากระเป๋าเงินผู้รับจ้าง ก้อนเล็กนำส่งหน่วยงานภาษี พร้อมหนังสือรับรองประทับตรา
ค่าบริการ 50,000 บาท + VAT 3,500 บาท หัก 3% จากยอดก่อน VAT เท่ากับ 1,500 บาท โอนให้ผู้รับจ้าง 52,000 บาท และนำส่งสรรพากร 1,500 บาท

ตัวอย่างที่ 1 จ้างบริษัททำเว็บไซต์ 50,000 บาท + VAT 7%

รายการจำนวน (บาท)
ค่าบริการ50,000
VAT 7%3,500
ยอดตามใบแจ้งหนี้53,500
หัก ณ ที่จ่าย 3% ของ 50,0001,500
ยอดที่โอนให้ผู้รับจ้าง52,000
ยอดที่นำส่งสรรพากร (ภ.ง.ด.53)1,500

ตัวอย่างที่ 2 เช่าโกดังจากเจ้าของที่เป็นบุคคลธรรมดา เดือนละ 20,000 บาท

ค่าเช่าหัก 5% เท่ากับ 1,000 บาท โอนให้ผู้ให้เช่า 19,000 บาท และยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 เพราะผู้รับเงินเป็นบุคคลธรรมดา

ถ้าผู้รับจ้างยังไม่จด VAT ยอดในใบแจ้งหนี้ทั้งหมดคือฐานคำนวณ อ่านเกณฑ์ที่ต้องจด VAT ได้ที่ จด VAT คืออะไร

ผู้จ่ายออกภาษีแทน (ภาษีออกแทน) {#gross-up}

บางสัญญาตกลงให้ผู้รับเงินได้ยอดเต็ม ผู้จ่ายจึงออกภาษีให้แทน กรณีนี้ภาษีที่ออกให้ถือเป็นเงินได้ของผู้รับด้วย ยอดภาษีจึงสูงกว่าการหักปกติ ถ้าตกลงออกให้ตลอดไป สูตรของอัตรา 3% คือ ยอดเงิน × 3 ÷ 97 เช่น ค่าบริการ 10,000 บาท ภาษีที่ออกให้คือ 309.28 บาท ไม่ใช่ 300 บาท ควรเขียนเงื่อนไขนี้ไว้ในสัญญาให้ชัด

แบบที่ใช้ยื่นภาษีหัก ณ ที่จ่าย

แบบใช้เมื่อ
ภ.ง.ด.1จ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง และเงินได้จากการจ้างงาน
ภ.ง.ด.2จ่ายดอกเบี้ย เงินปันผล และเงินได้จากการลงทุนบางประเภทให้บุคคลธรรมดา
ภ.ง.ด.3จ่ายค่าเช่า ค่าบริการ ค่าวิชาชีพ ค่าจ้างทำของ ให้ บุคคลธรรมดา
ภ.ง.ด.53จ่ายค่าเช่า ค่าบริการ ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง ให้ นิติบุคคล
ภ.ง.ด.54จ่ายเงินได้บางประเภทให้นิติบุคคลต่างประเทศ

เดือนใดไม่มีการหักภาษี ณ ที่จ่าย ไม่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 ถ้าในเดือนเดียวกันจ่ายทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ต้องยื่นทั้งสองแบบแยกกัน

กำหนดยื่นแบบและนำส่งภาษี

  • ยื่นแบบกระดาษ ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่จ่ายเงิน เช่น จ่ายเงินในเดือนมีนาคม ต้องยื่นภายใน 7 เมษายน
  • ยื่นทางอินเทอร์เน็ต กรมสรรพากรขยายเวลาให้อีก 8 วัน เป็นภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ประกาศฉบับปัจจุบันใช้กับการยื่นแบบถึง 31 มกราคม 2570 และที่ผ่านมาต่ออายุเป็นช่วง ๆ หลังจากนั้นควรตรวจประกาศฉบับใหม่ก่อน
  • ยื่นออนไลน์ได้ที่ระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร โดยต้องสมัครใช้งานก่อน

หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)

ทุกครั้งที่หักภาษี ผู้จ่ายต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือที่เรียกกันว่า "ใบ 50 ทวิ" ให้ผู้รับเงิน เอกสารนี้ระบุชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของทั้งสองฝ่าย ประเภทเงินได้ ยอดเงินที่จ่าย และภาษีที่หักไว้

ฝั่งผู้รับเงินต้องเก็บใบ 50 ทวิ ไว้ให้ครบ เพราะใช้เป็นหลักฐานเครดิตภาษีตอนยื่นภาษีประจำปี ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ภาษีที่ถูกหักไว้นำไปหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายได้ บริษัทที่ถูกหักมากจะใช้เครดิตนี้ในการคำนวณ ภาษีนิติบุคคล

e-Withholding Tax คืออะไร

e-Withholding Tax คือการหักภาษี ณ ที่จ่ายผ่านธนาคาร ผู้จ่ายโอนเงินผ่านบริการของธนาคารที่ร่วมโครงการ แล้วธนาคารเป็นผู้นำส่งภาษีและข้อมูลให้กรมสรรพากรแทน ผู้รับเงินตรวจสอบและดาวน์โหลดหลักฐานการหักภาษีได้ที่เว็บไซต์กรมสรรพากร ลดงานจัดทำและจัดเก็บเอกสารกระดาษ

จุดที่ธุรกิจสนใจคืออัตราที่ต่ำกว่า คำสั่ง ท.ป.4/2528 ฉบับแก้ไขลดอัตราหักสำหรับค่าเช่า ค่าวิชาชีพ ค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าโฆษณา และรางวัล เหลือ 1% สำหรับเงินได้ที่จ่ายผ่านระบบ e-Withholding Tax ตั้งแต่ 1 มกราคม 2566 ถึง 31 ธันวาคม 2568

ต่อมาเมื่อ 16 มิถุนายน 2569 คณะรัฐมนตรีเห็นชอบร่างกฎกระทรวงให้ใช้อัตรา 1% กับเงินได้ที่จ่ายผ่าน e-Withholding Tax ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 (มีผลย้อนหลังถึงต้นปี 2569) ตามข่าวกรมสรรพากร ปชส. 14/2569 แต่ขณะนี้ยังเป็นร่างกฎกระทรวง ก่อนใช้อัตรา 1% ควรตรวจว่ากฎกระทรวงประกาศในราชกิจจานุเบกษาและมีผลบังคับแล้ว และธนาคารที่ใช้ยังให้บริการอยู่

ถ้ามาตรการมีผลบังคับใช้ ตัวอย่างค่าทำเว็บไซต์ 50,000 บาทข้างต้น จะหักเพียง 500 บาท แทน 1,500 บาท ผู้รับจ้างได้รับเงินสดเพิ่มทันที 1,000 บาท (ภาษีที่ถูกหักน้อยลงยังต้องไปคำนวณตอนยื่นภาษีประจำปี)

ไม่หัก หักผิด หรือยื่นช้า มีผลอย่างไร

  • ผู้จ่ายต้องรับผิดร่วม ถ้าไม่หักหรือหักแล้วไม่นำส่ง ผู้จ่ายต้องรับผิดร่วมกับผู้มีเงินได้ในการเสียภาษีที่ต้องชำระ
  • เงินเพิ่ม ร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน ของภาษีที่ต้องนำส่ง นับจากวันพ้นกำหนด แม้ช้าแค่วันเดียวก็นับเป็นหนึ่งเดือน
  • เบี้ยปรับและค่าปรับ อาจตามมาเพิ่มเติมตามประมวลรัษฎากร
  • ผลทางบัญชี ภาษีที่ผู้จ่ายต้องรับภาระแทนเพราะไม่ได้หัก มักกลายเป็นต้นทุนของกิจการเอง

Checklist ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรายเดือนสำหรับ SME

ตารางนี้ทีม bizzenter สรุปจากคำสั่ง ท.ป.4/2528 และกำหนดยื่นของกรมสรรพากร ใช้ตรวจทุกครั้งก่อนจ่ายเงินและก่อนสิ้นเดือน

ขั้นสิ่งที่ต้องทำจุดที่พลาดบ่อย
1. ก่อนจ่ายดูว่าผู้รับเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักใช้แบบผิดระหว่าง ภ.ง.ด.3 กับ ภ.ง.ด.53
2. จัดประเภทระบุว่าเป็นค่าเช่า ค่าบริการ ค่าโฆษณา หรือค่าขนส่งเช่าห้องจัดงานพร้อมบริการ ควรดูว่าเป็นค่าเช่าหรือค่าบริการตามสัญญา
3. คำนวณใช้ยอดก่อน VAT คูณอัตราคำนวณจากยอดรวม VAT ทำให้หักเกิน
4. ตรวจเกณฑ์ 1,000 บาทดูยอดรวมตามสัญญา ไม่ใช่ยอดแต่ละงวดแบ่งจ่ายงวดเล็กแล้วไม่หัก
5. ออกใบ 50 ทวิออกให้ผู้รับเงินทุกครั้ง เก็บสำเนาลืมออก ผู้รับเงินทวงภายหลัง
6. ยื่นและนำส่งยื่นภายใน 7 วันหลังสิ้นเดือน หรือวันที่ 15 ถ้ายื่นออนไลน์ยื่นช้าแค่วันเดียวก็เสียเงินเพิ่ม 1.5%
7. ฝั่งที่ถูกหักรวบรวมใบ 50 ทวิ จากลูกค้าทุกเดือนใบหาย ใช้เครดิตภาษีไม่ครบ

ถ้าบริษัทสำรองจ่ายแทนลูกค้า เช่น จ่ายค่าธรรมเนียมราชการแทน แล้วเรียกเก็บคืน ยอดนั้นอาจไม่ต้องหักภาษี ดูหลักแยกได้ที่ เงินทดรองจ่าย คืออะไร

สรุป

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือภาษีที่ผู้จ่ายหักไว้แทนผู้รับเงินแล้วนำส่งกรมสรรพากร อัตราขึ้นกับประเภทเงินได้ ที่เจอบ่อยคือค่าเช่า 5% ค่าบริการและค่าจ้างทำของ 3% ค่าโฆษณา 2% และค่าขนส่ง 1% คำนวณจากยอดก่อน VAT ยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 เมื่อจ่ายให้บุคคลธรรมดา และ ภ.ง.ด.53 เมื่อจ่ายให้นิติบุคคล ภายใน 7 วันหลังสิ้นเดือน หรือวันที่ 15 ถ้ายื่นออนไลน์ ส่วนอัตรา 1% ผ่าน e-Withholding Tax ควรตรวจสถานะประกาศล่าสุดก่อนใช้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

จ้างฟรีแลนซ์ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์

โดยทั่วไปบริษัทที่จ้างฟรีแลนซ์บุคคลธรรมดาทำงานบริการหรือรับจ้างทำของ หัก 3% และยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 ถ้าเป็นงานวิชาชีพอิสระ เช่น ทนายความหรือผู้สอบบัญชี ก็หัก 3% เช่นกัน

หักภาษี ณ ที่จ่ายก่อนหรือหลัง VAT

คำนวณจากยอดก่อน VAT เช่น ค่าบริการ 10,000 บาท VAT 700 บาท หัก 3% ของ 10,000 บาท เท่ากับ 300 บาท ไม่ใช่ 3% ของ 10,700 บาท

ภ.ง.ด.3 กับ ภ.ง.ด.53 ต่างกันอย่างไร

ต่างกันที่ผู้รับเงิน ภ.ง.ด.3 ใช้เมื่อผู้รับเงินเป็นบุคคลธรรมดา ภ.ง.ด.53 ใช้เมื่อผู้รับเงินเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล

เดือนที่ไม่มีการหักภาษีต้องยื่นแบบไหม

ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 สำหรับเดือนที่ไม่มีการหักภาษี ณ ที่จ่าย

ถ้าลูกค้าหักภาษีเราไว้ จะได้เงินคืนไหม

ภาษีที่ถูกหักไว้ใช้เป็นเครดิตตอนยื่นภาษีประจำปี ถ้ายอดที่ถูกหักรวมมากกว่าภาษีที่ต้องเสียจริง ขอคืนส่วนเกินได้ จึงต้องเก็บใบ 50 ทวิ ไว้ให้ครบ

แหล่งอ้างอิง

  1. คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 เรื่องการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย – กรมสรรพากร
  2. คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.181/2553 – กรมสรรพากร
  3. คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป.91/2542 ความรับผิดของผู้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย – กรมสรรพากร
  4. ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การขยายกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (ฉบับที่ 7) – กรมสรรพากร
  5. ข้อหารือภาษีอากร กค 0702/3658 ค่าที่ปรึกษากฎหมาย – กรมสรรพากร
  6. ครม. ต่ออายุมาตรการ e-Withholding Tax – THE STANDARD
  7. ครม. ไฟเขียว ต่ออายุ e-Tax ลดภาษี ณ ที่จ่าย เหลือ 1% – PPTV
  8. ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 14/2569 – กรมสรรพากร
  9. eWithholding Tax – ธนาคารกรุงเทพ
Submit your news

มีข่าวขององค์กรที่อยากเล่าไหม?

ส่งข่าวประชาสัมพันธ์หรือแถลงการณ์ขององค์กรมาที่ bizzenter ทีมงานจะอ่านทวนและเผยแพร่บนหน้าเว็บถาวรที่ค้นเจอได้บน Google