Payroll คืออะไร? ทำเงินเดือนให้ถูก ไม่พลาดภาษี ประกันสังคม และกำหนดส่ง

สารบัญเนื้อหา11 หัวข้อ · อ่าน 5 นาที
Key Takeaways
- Payroll คือกระบวนการจ่ายเงินเดือนทั้งหมด ตั้งแต่เก็บเวลาทำงาน คำนวณรายได้และรายการหัก จ่ายเงิน ออกสลิป ไปจนถึงยื่นภาษีและประกันสังคม
- มีกำหนดส่งทุกเดือน นำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายด้วยแบบ ภ.ง.ด.1 และเงินสมทบประกันสังคมด้วยแบบ สปส.1-10 ภายในเดือนถัดไป
- เลือกได้ 3 แบบ ทำเองด้วย Excel ใช้โปรแกรม Payroll หรือจ้างผู้ให้บริการภายนอก ขึ้นกับจำนวนพนักงานและความซับซ้อน
Payroll คืออะไร หลายคนตอบว่า "คือการจ่ายเงินเดือน" ซึ่งถูกแค่ครึ่งเดียว เพราะงาน Payroll ครอบคลุมตั้งแต่เก็บเวลาทำงาน คำนวณโอที หักภาษีและประกันสังคม จ่ายเงิน ออกสลิป ไปจนถึงยื่นแบบให้หน่วยงานรัฐตรงเวลา ถ้าผิดเพียงจุดเดียว พนักงานได้เงินผิด หรือบริษัทเสียค่าปรับ บทความนี้อธิบายองค์ประกอบ ขั้นตอน และกำหนดส่งที่ฝ่ายบุคคลและเจ้าของธุรกิจต้องรู้
Payroll คืออะไร
Payroll (เพย์โรล) คือกระบวนการบริหารการจ่ายค่าตอบแทนให้พนักงานทั้งหมด ประกอบด้วยการคำนวณรายได้ หักรายการตามกฎหมายและตามข้อตกลง จ่ายเงินสุทธิ ออกเอกสาร และนำส่งภาษีกับเงินสมทบให้หน่วยงานรัฐ คำว่า Payroll ยังใช้เรียก "บัญชีเงินเดือน" ซึ่งเป็นรายการสรุปค่าจ้างของพนักงานทุกคนในแต่ละงวด
ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง และนายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ต้องจัดทำเอกสารการจ่ายค่าจ้างและเก็บไว้อย่างน้อย 2 ปีนับแต่วันจ่าย
องค์ประกอบของ Payroll
| ประเภท | รายการ |
|---|---|
| รายได้ | เงินเดือนหรือค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา (โอที) ค่าทำงานในวันหยุด ค่าคอมมิชชัน เบี้ยขยัน โบนัส ค่าตำแหน่ง ค่าเดินทาง |
| รายการหักตามกฎหมาย | ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย เงินสมทบประกันสังคม |
| รายการหักตามข้อตกลง | กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เงินกู้สวัสดิการ หักขาดงานหรือมาสาย ตามที่ตกลงไว้และไม่ขัดกฎหมาย |
| เงินสุทธิ | รายได้รวม หักรายการทั้งหมด เป็นเงินที่โอนเข้าบัญชีพนักงาน |
อัตราค่าล่วงเวลาที่ควรรู้
| กรณี | อัตราขั้นต่ำตามกฎหมาย |
|---|---|
| ทำงานเกินเวลาในวันทำงาน | 1.5 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง |
| ทำงานในวันหยุด (ลูกจ้างรายเดือน) | เพิ่มอีก 1 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง |
| ทำงานเกินเวลาในวันหยุด | 3 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง |
อ่านรายละเอียดกฎหมายเพิ่มเติมได้ที่ สรุปกฎหมายแรงงานในไทย
ขั้นตอนทำ Payroll แต่ละเดือน

- เก็บข้อมูลเวลาทำงาน วันลา มาสาย ขาดงาน และชั่วโมงโอทีจากระบบลงเวลา
- อัปเดตข้อมูลพนักงาน พนักงานเข้าใหม่ ลาออก ปรับเงินเดือน และค่าลดหย่อนภาษี
- คำนวณรายได้ เงินเดือน โอที ค่าคอมมิชชัน และเงินได้อื่น
- คำนวณรายการหัก ภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากประมาณการรายได้ทั้งปี เงินสมทบประกันสังคม และกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
- ตรวจทานและอนุมัติ เทียบกับเดือนก่อน หาความผิดปกติก่อนจ่ายจริง
- จ่ายเงินและออกสลิปเงินเดือน ส่งไฟล์โอนเงินให้ธนาคาร และส่งสลิปให้พนักงาน
- นำส่งภาษีและประกันสังคม ตามกำหนดเวลา
- บันทึกบัญชี ค่าใช้จ่ายเงินเดือนและหนี้สินที่ต้องนำส่ง
กำหนดส่งที่ต้องรู้

| รายการ | แบบฟอร์ม | กำหนดส่งโดยทั่วไป |
|---|---|---|
| ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายจากเงินเดือน | ภ.ง.ด.1 | ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป ยื่นออนไลน์ได้ขยายเวลาเพิ่ม |
| เงินสมทบประกันสังคม | สปส.1-10 | ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป |
| สรุปภาษีหัก ณ ที่จ่ายทั้งปี | ภ.ง.ด.1ก | ภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป |
| หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้พนักงาน | 50 ทวิ | ภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป หรือเมื่อพนักงานลาออก |
| แจ้งพนักงานเข้าใหม่และลาออกกับประกันสังคม | สปส.1-03, สปส.6-09 | ตามกำหนดของสำนักงานประกันสังคม |
กำหนดการอาจเปลี่ยนตามประกาศของกรมสรรพากรและสำนักงานประกันสังคม ควรตรวจสอบปฏิทินภาษีทุกปี
เงินสมทบประกันสังคมปี 2569
ตั้งแต่เดือนมกราคม 2569 เพดานค่าจ้างที่ใช้คำนวณเงินสมทบประกันสังคมมาตรา 33 ปรับจาก 15,000 บาท เป็น 17,500 บาท อัตราเงินสมทบฝั่งลูกจ้างและนายจ้างฝ่ายละ 5% จึงสูงสุด 875 บาทต่อเดือน อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ประกันสังคมมาตรา 33 คืออะไร
ทำ Payroll เอง ใช้โปรแกรม หรือจ้างภายนอก
| ทางเลือก | เหมาะกับ | ข้อดี | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|
| ทำเองด้วย Excel | พนักงานไม่กี่คน โครงสร้างค่าจ้างไม่ซับซ้อน | ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม | ผิดพลาดง่าย ใช้เวลามาก ข้อมูลเงินเดือนรั่วไหลง่าย |
| ใช้โปรแกรม Payroll | ธุรกิจที่มีพนักงานตั้งแต่ราว 10 คนขึ้นไป | คำนวณอัตโนมัติ ออกสลิปและแบบยื่นได้ | ต้องตั้งค่าเริ่มต้นให้ถูกต้อง |
| จ้าง Payroll Outsourcing | ธุรกิจที่ไม่มีทีม HR หรืออยากเก็บข้อมูลเงินเดือนเป็นความลับ | มีผู้เชี่ยวชาญรับผิดชอบ ลดความเสี่ยงยื่นผิด | มีค่าบริการต่อพนักงานต่อเดือน |
ดูตัวเลือกได้ที่ โปรแกรม Payroll เจ้าไหนดี และ Payroll Outsourcing เจ้าไหนดี
สรุป
Payroll คือกระบวนการจ่ายค่าตอบแทนทั้งระบบ ตั้งแต่เก็บเวลาทำงาน คำนวณรายได้และรายการหัก จ่ายเงิน ออกสลิป และนำส่งภาษีกับประกันสังคมตามกำหนด ความถูกต้องและความตรงเวลาสำคัญที่สุด ธุรกิจที่พนักงานเพิ่มขึ้นควรพิจารณาใช้โปรแกรมหรือจ้างผู้เชี่ยวชาญ เพื่อลดความผิดพลาดและเวลาที่ใช้แต่ละเดือน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Payroll กับ HR ต่างกันอย่างไร
HR ดูแลงานบุคคลทั้งหมด เช่น สรรหา พัฒนา และประเมินผล ส่วน Payroll เป็นงานส่วนหนึ่งของ HR ที่ดูแลเรื่องการจ่ายค่าตอบแทนและการนำส่งภาษีกับประกันสังคม อ่านเพิ่มเติมที่ ระบบ HR คืออะไร
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากเงินเดือนคำนวณอย่างไร
นายจ้างประมาณการเงินได้ทั้งปีของพนักงาน หักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนตามที่พนักงานแจ้ง คำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า แล้วหารเฉลี่ยหักแต่ละเดือน เมื่อรายได้เปลี่ยนต้องคำนวณใหม่
ถ้ายื่น ภ.ง.ด.1 หรือ สปส.1-10 ช้าจะเป็นอย่างไร
ยื่นหรือนำส่งเงินล่าช้ามีเงินเพิ่มและค่าปรับตามกฎหมาย และอาจกระทบสิทธิประโยชน์ของพนักงาน จึงควรตั้งปฏิทินกำหนดส่งและตรวจทานล่วงหน้าทุกเดือน
สลิปเงินเดือนต้องมีอะไรบ้าง
ควรแสดงงวดการจ่าย รายได้แต่ละประเภท รายการหักแต่ละรายการ และเงินสุทธิ เพื่อให้พนักงานตรวจสอบได้ และใช้เป็นหลักฐานการจ่ายค่าจ้าง


