จด VAT คืออะไร? รายได้เกิน 1.8 ล้านต้องจดเมื่อไร ไม่ให้โดนปรับย้อนหลัง

สารบัญเนื้อหา12 หัวข้อ · อ่าน 8 นาที
Key Takeaways
- รายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดภายใน 30 วัน ผู้ขายสินค้าหรือบริการเป็นปกติธุระที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน
- อัตรา 7% ใช้ต่อถึง 30 กันยายน 2570 พระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 807 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 23 สิงหาคม 2569 ให้คงอัตรา 6.3% บวกภาษีท้องถิ่น รวมเป็น 7% ต่อไปถึง 30 กันยายน 2570
- ไม่จดมีเบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีแต่ละเดือน ผู้ที่ต้องจดแต่ไม่จด ต้องเสียภาษีย้อนหลัง เบี้ยปรับสองเท่าของภาษีในแต่ละเดือนภาษี และเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือน
จด VAT คือ การยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (Value Added Tax) กับกรมสรรพากร เมื่อจดแล้วกิจการจะเป็น "ผู้ประกอบการจดทะเบียน" ต้องเรียกเก็บ VAT 7% จากลูกค้า ออกใบกำกับภาษี และยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน ในทางกลับกันก็นำ VAT ที่จ่ายตอนซื้อสินค้าและบริการมาหักออกได้
กฎหมายบังคับให้จด VAT เมื่อรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี และต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันที่รายรับเกิน ปัญหาที่ SME เจอบ่อยไม่ใช่การจดยาก แต่คือ "ไม่รู้ตัวว่ายอดเกินไปแล้ว" จนถูกประเมินภาษีย้อนหลังพร้อมเบี้ยปรับ
VAT คืออะไร ทำงานอย่างไร
ภาษีมูลค่าเพิ่มคือภาษีที่เก็บจากมูลค่าที่เพิ่มขึ้นในแต่ละขั้นของการผลิตและการขาย ผู้รับภาระจริงคือผู้บริโภคปลายทาง ส่วนผู้ประกอบการทำหน้าที่เก็บและนำส่ง
- ภาษีขาย (Output Tax) คือ VAT ที่เราเรียกเก็บจากลูกค้าตอนขาย
- ภาษีซื้อ (Input Tax) คือ VAT ที่เราจ่ายให้ผู้ขายตอนซื้อสินค้าหรือบริการมาใช้ในกิจการ
ทุกเดือนกิจการนำภาษีขายลบภาษีซื้อ ถ้าภาษีขายมากกว่า ต้องจ่ายส่วนต่างให้สรรพากร ถ้าภาษีซื้อมากกว่า ขอคืนเป็นเงินหรือยกไปเป็นเครดิตเดือนถัดไปได้
อัตรา VAT ปัจจุบัน {#rate}
อัตราที่ใช้จริงคือ 7% ประกอบด้วยภาษีมูลค่าเพิ่ม 6.3% และภาษีท้องถิ่นอีก 0.7% (หนึ่งในเก้าของ 6.3%) พระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 807 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 23 สิงหาคม 2569 ให้คงอัตรานี้ต่อไปจนถึง 30 กันยายน 2570
ใครต้องจด VAT
ตามประกาศของกรมสรรพากร ผู้ที่มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มมี 3 กลุ่ม

| กลุ่ม | กำหนดเวลา |
|---|---|
| ผู้ขายสินค้าหรือบริการเป็นปกติธุระ ที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี | ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน |
| ผู้ที่กำลังเตรียมเริ่มกิจการ เช่น สร้างโรงงาน ติดตั้งเครื่องจักร | ยื่นได้ภายใน 6 เดือนก่อนวันเริ่มประกอบกิจการ |
| ผู้ประกอบการต่างประเทศที่ขายในไทยผ่านตัวแทน | ตัวแทนเป็นผู้รับผิดชอบจดทะเบียน |
เกณฑ์ 1.8 ล้านบาทใช้ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ร้านออนไลน์ที่ยังไม่จดบริษัทก็ต้องจดถ้ายอดถึง อ่านเรื่องภาษีของกิจการบุคคลธรรมดาได้ที่ กิจการเจ้าของคนเดียว คืออะไร
นับรายรับ 1.8 ล้านอย่างไร {#counting-revenue}
- นับรายรับจากการขายสินค้าหรือบริการที่อยู่ในระบบ VAT ไม่นับเงินกู้หรือเงินทุนที่เจ้าของใส่เพิ่ม
- นับเป็น ยอดขายก่อนหักค่าธรรมเนียม ไม่ใช่เงินสุทธิที่แพลตฟอร์มโอนเข้าบัญชี ร้านที่ดูแค่ยอดโอนจาก Shopee หรือ Lazada มักนับต่ำกว่าจริง
- ถ้าเจ้าของคนเดียวขายหลายช่องทางหรือหลายสาขา ต้องรวมทุกช่องทาง
- วันที่ยอดสะสมเกิน 1.8 ล้านบาทคือวันเริ่มนับ 30 วัน จึงควรสรุปยอดขายทุกเดือน
กิจการที่ได้รับยกเว้น VAT {#exempt}
มาตรา 81 แห่งประมวลรัษฎากรยกเว้น VAT ให้กิจการบางประเภท เช่น การขายพืชผลทางการเกษตร และบริการรักษาพยาบาลของสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต กิจการเหล่านี้ไม่ต้องจด VAT แม้รายรับจะเกิน 1.8 ล้านบาท แต่เลือกจดเองได้
เงื่อนไขการยกเว้นค่อนข้างละเอียด เช่น ข้อหารือของกรมสรรพากรเรื่องศูนย์ฟอกไต วินิจฉัยว่าบริการในคลินิกที่มีใบอนุญาตได้รับยกเว้น แต่บริการที่บริษัทเดียวกันทำในโรงพยาบาลอื่นโดยไม่มีใบอนุญาตสถานพยาบาลของตัวเอง ต้องเสีย VAT จึงควรตรวจกับสรรพากรพื้นที่ถ้าไม่แน่ใจ
ขั้นตอนจด VAT
- เช็กว่าสินค้าหรือบริการของเราไม่อยู่ในกลุ่มยกเว้น VAT
- ดูจากยอดขายสะสมว่าเกิน 1.8 ล้านบาทวันไหน เพื่อนับกำหนด 30 วัน
- ยื่นแบบ ภ.พ.01 (คำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม) ทางอินเทอร์เน็ตผ่านระบบจดทะเบียนของกรมสรรพากร หรือยื่นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่
- เตรียมข้อมูลกิจการ เช่น เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ที่ตั้งสถานประกอบการ ประเภทสินค้าหรือบริการ ถ้ายื่นที่สำนักงานมักต้องใช้หลักฐานสถานที่ เช่น สัญญาเช่า และภาพถ่ายสถานประกอบการ ควรสอบถามสรรพากรพื้นที่ว่าใช้เอกสารใดบ้าง
- รับใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) แล้วเริ่มเรียกเก็บ VAT และออกใบกำกับภาษีตั้งแต่วันที่จดทะเบียนมีผล
ถ้ามีหลายสาขา แต่ละสาขาถือเป็นสถานประกอบการ ต้องแจ้งไว้ในทะเบียน และถ้าจะยื่นแบบรวมทุกสาขาที่เดียว ต้องขออนุมัติก่อน
หน้าที่หลังจด VAT
กรมสรรพากรกำหนดหน้าที่ของผู้ประกอบการจดทะเบียนไว้ 4 เรื่องหลัก

- เรียกเก็บ VAT จากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ
- ออกใบกำกับภาษี ทุกครั้งที่ขาย จะออกเป็นกระดาษ หรือเป็นอิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบ e-Tax Invoice ก็ได้
- จัดทำรายงาน 3 ชุด ได้แก่ รายงานภาษีซื้อ รายงานภาษีขาย และรายงานสินค้าและวัตถุดิบ
- ยื่นแบบ ภ.พ.30 และชำระภาษี ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ทุกเดือน แม้เดือนนั้นจะไม่มียอดขายเลยก็ตาม ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ต ขยายเป็นภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป ตามประกาศที่ใช้ถึงการยื่นแบบวันที่ 31 มกราคม 2570 หลังจากนั้นควรตรวจประกาศฉบับใหม่
VAT เป็นคนละเรื่องกับภาษีที่ลูกค้าหักไว้เมื่อจ่ายค่าบริการ ซึ่งคำนวณจากยอดก่อน VAT อ่านเพิ่มที่ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร
ไม่จด VAT ทั้งที่ต้องจด มีโทษอะไร
ข้อหารือของกรมสรรพากรระบุโทษของผู้ประกอบกิจการโดยไม่จดทะเบียนไว้ดังนี้
| ผลที่ตามมา | รายละเอียด |
|---|---|
| ภาษีย้อนหลัง | ต้องเสีย VAT ของทุกเดือนที่ควรจดแต่ไม่ได้จด แม้ไม่ได้เรียกเก็บจากลูกค้า |
| เบี้ยปรับ (มาตรา 89(1)) | สองเท่าของภาษีที่ต้องเสียในแต่ละเดือนภาษี หรือ 1,000 บาทต่อเดือนภาษี แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า |
| เงินเพิ่ม (มาตรา 89/1) | ร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน ของภาษีที่ต้องชำระ ไม่รวมเบี้ยปรับ |
| โทษทางอาญา (มาตรา 90/2(2)) | มีโทษปรับตามกฎหมาย |
จุดที่ทำให้เสียหายมากคือ ภาษีย้อนหลังคิดจากยอดขายที่ไม่ได้เก็บ VAT จากลูกค้า กิจการจึงต้องควักเนื้อจ่ายเอง ข้อหารือของกรมสรรพากรอีกฉบับระบุด้วยว่า ผู้ที่ไม่เคยจดทะเบียน ใช้อายุความทั่วไป 10 ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ไม่ใช่กำหนดเวลาประเมินที่สั้นกว่าตามมาตรา 88/6 ความเสี่ยงจึงสะสมได้นาน
ถ้ารู้ตัวว่ายอดเกินแล้วแต่ยังไม่จด ควรรีบจดและให้ผู้ทำบัญชีคำนวณภาษีย้อนหลังทันที เพราะเงินเพิ่มนับทุกเดือนที่ช้า
ตัวอย่างคำนวณ ต้นทุนของการรู้ตัวช้า
ร้านขายอุปกรณ์สำนักงานออนไลน์ ยอดขายสะสมเกิน 1.8 ล้านบาทในเดือนมีนาคม แต่ไม่ได้จด VAT และขายต่อไปอีก 6 เดือน เดือนละ 200,000 บาท โดยไม่ได้บวก VAT ในราคา
| รายการ | คำนวณ | บาท |
|---|---|---|
| ยอดขายช่วงที่ควรจด | 200,000 × 6 | 1,200,000 |
| VAT ที่ต้องเสีย (สมมติว่าถือราคาขายเป็นราคารวม VAT) | 1,200,000 × 7 ÷ 107 | 78,505 |
| เบี้ยปรับสองเท่า (ก่อนขอลด) | 78,505 × 2 | 157,010 |
| รวมก่อนเงินเพิ่ม | 235,515 |
ตัวเลขนี้เป็นการประมาณอย่างง่ายเพื่อให้เห็นขนาดของปัญหา วิธีคำนวณฐานภาษีจริงขึ้นกับการประเมินของเจ้าหน้าที่ ยังไม่รวมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน และยังไม่หักภาษีซื้อที่อาจนำมาใช้ได้ ซึ่งผู้ทำบัญชีต้องคำนวณตามจริง แต่เห็นได้ว่าเงินก้อนนี้มากกว่ากำไรทั้งปีของร้านเล็กหลายร้าน ทั้งที่ถ้าจดตรงเวลา VAT ส่วนนี้จะบวกเก็บจากลูกค้า ไม่ใช่จ่ายจากกำไร
ควรจด VAT เองก่อนถึง 1.8 ล้านไหม
กิจการที่รายรับยังไม่ถึงเกณฑ์จดเองได้ ตารางนี้ทีม bizzenter สรุปไว้ช่วยตัดสินใจ
| ลักษณะกิจการ | แนวโน้ม | เหตุผล |
|---|---|---|
| ขายให้บริษัท (B2B) ลูกค้าส่วนใหญ่จด VAT | ควรพิจารณาจด | ลูกค้าขอใบกำกับภาษีเพื่อเครดิตภาษีซื้อ ราคา +7% แทบไม่กระทบเขา |
| ต้นทุนซื้อสินค้าหรือเครื่องจักรสูงช่วงเริ่มต้น | ควรพิจารณาจด | ขอคืนหรือเครดิตภาษีซื้อได้ |
| ขายให้ผู้บริโภคทั่วไป (B2C) แข่งด้วยราคา | ยังไม่ต้องรีบ | ราคาขึ้น 7% หรือกำไรหาย 7% ลูกค้าเครดิตภาษีไม่ได้ |
| ทีมบัญชีเล็ก ยังไม่มีระบบ | เตรียมระบบก่อน | ต้องทำรายงาน 3 ชุดและยื่นทุกเดือน |
จดแล้วจะออกจากระบบไม่ได้ทันที การขอถอนทะเบียนตามมาตรา 85/10 ต้องมีรายรับต่ำกว่า 1.8 ล้านบาทติดต่อกันอย่างน้อย 3 ปี หรือ 2 ปีสำหรับกิจการที่ได้รับยกเว้นแต่เลือกจด และต้องให้เจ้าหน้าที่อนุมัติ จึงควรตัดสินใจจากแผนธุรกิจระยะยาว
สรุป
จด VAT คือการเข้าระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม เป็นหน้าที่บังคับเมื่อรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี และต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันที่ยอดเกิน หลังจดต้องเก็บ VAT 7% ออกใบกำกับภาษี ทำรายงาน 3 ชุด และยื่น ภ.พ.30 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไปทุกเดือน ถ้าไม่จดจะต้องจ่ายภาษีย้อนหลังเอง พร้อมเบี้ยปรับสองเท่าและเงินเพิ่ม กิจการ B2B และกิจการที่มีภาษีซื้อสูงอาจได้ประโยชน์จากการจดก่อนถึงเกณฑ์ ส่วนร้าน B2C ควรติดตามยอดขายรายเดือนให้รู้ตัวทันก่อนเกินเกณฑ์
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
รายได้ 1.8 ล้านบาทนับรวม VAT หรือไม่
กิจการที่ยังไม่จด VAT ไม่ได้เรียกเก็บ VAT ยอดที่นับจึงเป็นยอดขายสินค้าหรือบริการทั้งหมดตามที่ขายจริง ควรนับเป็นยอดขายก่อนหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม
จด VAT แล้วเดือนไหนไม่มียอดขาย ต้องยื่นแบบไหม
ต้องยื่น ประมวลรัษฎากรมาตรา 83 กำหนดให้ยื่นทุกเดือนภาษี ไม่ว่าเดือนนั้นจะขายสินค้าหรือให้บริการหรือไม่
ภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ทำอย่างไร
เลือกขอคืนเป็นเงินหรือยกไปเป็นเครดิตเดือนถัดไปได้ ผ่านการกรอกในแบบ ภ.พ.30
ปิดกิจการแล้วต้องทำอย่างไรกับทะเบียน VAT
ต้องแจ้งเลิกด้วยแบบ ภ.พ.09 ภายใน 15 วันนับจากวันเลิกกิจการ และยื่น ภ.พ.30 ต่อจนกว่าจะได้รับแจ้งว่าถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแล้ว อ่านขั้นตอนทั้งหมดได้ที่ ปิดบริษัท ต้องทำอะไรบ้าง
แหล่งอ้างอิง
- ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และกำหนดเวลาการจดทะเบียน – กรมสรรพากร
- หน้าที่ของผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม – กรมสรรพากร
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 83 และ 84 – กรมสรรพากร
- ข้อหารือภาษีอากร กค 0811/พ./7513 การขายสินค้าโดยไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม – กรมสรรพากร
- ข้อหารือภาษีอากร 0702/8326 การประเมินภาษีผู้ไม่ได้จดทะเบียน – กรมสรรพากร
- ข้อหารือภาษีอากร 0702/พ.7193 บริการฟอกไต – กรมสรรพากร
- ข้อหารือภาษีอากร กค 0811/พ.3010 การขายพืชผลทางการเกษตร – กรมสรรพากร
- ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การขยายกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (ฉบับที่ 7) – กรมสรรพากร
- ราชกิจจาฯ ประกาศ พ.ร.ฎ. ต่ออายุ VAT 7% ถึง 30 ก.ย. 2570 – ฐานเศรษฐกิจ
- ถ้ารายได้เกิน 1.8 ล้าน แต่ไม่ได้จด VAT ควรทำอย่างไร – FlowAccount
- เงื่อนไขและขั้นตอนเลิกจด VAT – FlowAccount


