ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
ภาษี บัญชี & กฎหมายธุรกิจบทวิเคราะห์โดยกองบรรณาธิการ

จด VAT คืออะไร? รายได้เกิน 1.8 ล้านต้องจดเมื่อไร ไม่ให้โดนปรับย้อนหลัง

ภาพปกบทความ "จด VAT คืออะไร?" รายได้เกิน 1.8 ล้าน ต้องจดเมื่อไร — ภาพประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม: ร้านค้า เครื่องหมายเปอร์เซ็นต์ กราฟยอดขายสะสมที่ทะลุเส้นเกณฑ์ และปฏิทินกำหนดเวลา
สารบัญเนื้อหา12 หัวข้อ · อ่าน 8 นาที

Key Takeaways

3 ประเด็น
  1. รายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดภายใน 30 วัน ผู้ขายสินค้าหรือบริการเป็นปกติธุระที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน
  2. อัตรา 7% ใช้ต่อถึง 30 กันยายน 2570 พระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 807 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 23 สิงหาคม 2569 ให้คงอัตรา 6.3% บวกภาษีท้องถิ่น รวมเป็น 7% ต่อไปถึง 30 กันยายน 2570
  3. ไม่จดมีเบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีแต่ละเดือน ผู้ที่ต้องจดแต่ไม่จด ต้องเสียภาษีย้อนหลัง เบี้ยปรับสองเท่าของภาษีในแต่ละเดือนภาษี และเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือน

จด VAT คือ การยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (Value Added Tax) กับกรมสรรพากร เมื่อจดแล้วกิจการจะเป็น "ผู้ประกอบการจดทะเบียน" ต้องเรียกเก็บ VAT 7% จากลูกค้า ออกใบกำกับภาษี และยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน ในทางกลับกันก็นำ VAT ที่จ่ายตอนซื้อสินค้าและบริการมาหักออกได้

กฎหมายบังคับให้จด VAT เมื่อรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี และต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันที่รายรับเกิน ปัญหาที่ SME เจอบ่อยไม่ใช่การจดยาก แต่คือ "ไม่รู้ตัวว่ายอดเกินไปแล้ว" จนถูกประเมินภาษีย้อนหลังพร้อมเบี้ยปรับ

VAT คืออะไร ทำงานอย่างไร

ภาษีมูลค่าเพิ่มคือภาษีที่เก็บจากมูลค่าที่เพิ่มขึ้นในแต่ละขั้นของการผลิตและการขาย ผู้รับภาระจริงคือผู้บริโภคปลายทาง ส่วนผู้ประกอบการทำหน้าที่เก็บและนำส่ง

  • ภาษีขาย (Output Tax) คือ VAT ที่เราเรียกเก็บจากลูกค้าตอนขาย
  • ภาษีซื้อ (Input Tax) คือ VAT ที่เราจ่ายให้ผู้ขายตอนซื้อสินค้าหรือบริการมาใช้ในกิจการ

ทุกเดือนกิจการนำภาษีขายลบภาษีซื้อ ถ้าภาษีขายมากกว่า ต้องจ่ายส่วนต่างให้สรรพากร ถ้าภาษีซื้อมากกว่า ขอคืนเป็นเงินหรือยกไปเป็นเครดิตเดือนถัดไปได้

อัตรา VAT ปัจจุบัน {#rate}

อัตราที่ใช้จริงคือ 7% ประกอบด้วยภาษีมูลค่าเพิ่ม 6.3% และภาษีท้องถิ่นอีก 0.7% (หนึ่งในเก้าของ 6.3%) พระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 807 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 23 สิงหาคม 2569 ให้คงอัตรานี้ต่อไปจนถึง 30 กันยายน 2570

ใครต้องจด VAT

ตามประกาศของกรมสรรพากร ผู้ที่มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มมี 3 กลุ่ม

ภาพประกอบเกณฑ์จด VAT: กราฟแท่งยอดขายสะสมรายเดือนสูงขึ้นจนทะลุเส้นประสีแดง แท่งที่เกินเกณฑ์เป็นสีส้ม และปฏิทินที่วงวันครบกำหนด
ยอดขายสะสมเกิน 1.8 ล้านบาทวันไหน ให้นับต่อ 30 วัน ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มให้ทันในช่วงนี้
กลุ่มกำหนดเวลา
ผู้ขายสินค้าหรือบริการเป็นปกติธุระ ที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน
ผู้ที่กำลังเตรียมเริ่มกิจการ เช่น สร้างโรงงาน ติดตั้งเครื่องจักรยื่นได้ภายใน 6 เดือนก่อนวันเริ่มประกอบกิจการ
ผู้ประกอบการต่างประเทศที่ขายในไทยผ่านตัวแทนตัวแทนเป็นผู้รับผิดชอบจดทะเบียน

เกณฑ์ 1.8 ล้านบาทใช้ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ร้านออนไลน์ที่ยังไม่จดบริษัทก็ต้องจดถ้ายอดถึง อ่านเรื่องภาษีของกิจการบุคคลธรรมดาได้ที่ กิจการเจ้าของคนเดียว คืออะไร

นับรายรับ 1.8 ล้านอย่างไร {#counting-revenue}

  • นับรายรับจากการขายสินค้าหรือบริการที่อยู่ในระบบ VAT ไม่นับเงินกู้หรือเงินทุนที่เจ้าของใส่เพิ่ม
  • นับเป็น ยอดขายก่อนหักค่าธรรมเนียม ไม่ใช่เงินสุทธิที่แพลตฟอร์มโอนเข้าบัญชี ร้านที่ดูแค่ยอดโอนจาก Shopee หรือ Lazada มักนับต่ำกว่าจริง
  • ถ้าเจ้าของคนเดียวขายหลายช่องทางหรือหลายสาขา ต้องรวมทุกช่องทาง
  • วันที่ยอดสะสมเกิน 1.8 ล้านบาทคือวันเริ่มนับ 30 วัน จึงควรสรุปยอดขายทุกเดือน

กิจการที่ได้รับยกเว้น VAT {#exempt}

มาตรา 81 แห่งประมวลรัษฎากรยกเว้น VAT ให้กิจการบางประเภท เช่น การขายพืชผลทางการเกษตร และบริการรักษาพยาบาลของสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต กิจการเหล่านี้ไม่ต้องจด VAT แม้รายรับจะเกิน 1.8 ล้านบาท แต่เลือกจดเองได้

เงื่อนไขการยกเว้นค่อนข้างละเอียด เช่น ข้อหารือของกรมสรรพากรเรื่องศูนย์ฟอกไต วินิจฉัยว่าบริการในคลินิกที่มีใบอนุญาตได้รับยกเว้น แต่บริการที่บริษัทเดียวกันทำในโรงพยาบาลอื่นโดยไม่มีใบอนุญาตสถานพยาบาลของตัวเอง ต้องเสีย VAT จึงควรตรวจกับสรรพากรพื้นที่ถ้าไม่แน่ใจ

ขั้นตอนจด VAT

  1. เช็กว่าสินค้าหรือบริการของเราไม่อยู่ในกลุ่มยกเว้น VAT
  2. ดูจากยอดขายสะสมว่าเกิน 1.8 ล้านบาทวันไหน เพื่อนับกำหนด 30 วัน
  3. ยื่นแบบ ภ.พ.01 (คำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม) ทางอินเทอร์เน็ตผ่านระบบจดทะเบียนของกรมสรรพากร หรือยื่นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่
  4. เตรียมข้อมูลกิจการ เช่น เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ที่ตั้งสถานประกอบการ ประเภทสินค้าหรือบริการ ถ้ายื่นที่สำนักงานมักต้องใช้หลักฐานสถานที่ เช่น สัญญาเช่า และภาพถ่ายสถานประกอบการ ควรสอบถามสรรพากรพื้นที่ว่าใช้เอกสารใดบ้าง
  5. รับใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) แล้วเริ่มเรียกเก็บ VAT และออกใบกำกับภาษีตั้งแต่วันที่จดทะเบียนมีผล

ถ้ามีหลายสาขา แต่ละสาขาถือเป็นสถานประกอบการ ต้องแจ้งไว้ในทะเบียน และถ้าจะยื่นแบบรวมทุกสาขาที่เดียว ต้องขออนุมัติก่อน

หน้าที่หลังจด VAT

กรมสรรพากรกำหนดหน้าที่ของผู้ประกอบการจดทะเบียนไว้ 4 เรื่องหลัก

ภาพประกอบหน้าที่หลังจด VAT สี่เรื่อง: เครื่องหมายเปอร์เซ็นต์แทนการเก็บภาษี ใบกำกับภาษี สมุดรายงานภาษีซื้อขาย และปฏิทินยื่นแบบทุกเดือน
เรียกเก็บ VAT ออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย ทำรายงานภาษีซื้อ ภาษีขาย และสินค้า แล้วยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้เดือนนั้นไม่มียอดขาย
  1. เรียกเก็บ VAT จากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ
  2. ออกใบกำกับภาษี ทุกครั้งที่ขาย จะออกเป็นกระดาษ หรือเป็นอิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบ e-Tax Invoice ก็ได้
  3. จัดทำรายงาน 3 ชุด ได้แก่ รายงานภาษีซื้อ รายงานภาษีขาย และรายงานสินค้าและวัตถุดิบ
  4. ยื่นแบบ ภ.พ.30 และชำระภาษี ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ทุกเดือน แม้เดือนนั้นจะไม่มียอดขายเลยก็ตาม ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ต ขยายเป็นภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป ตามประกาศที่ใช้ถึงการยื่นแบบวันที่ 31 มกราคม 2570 หลังจากนั้นควรตรวจประกาศฉบับใหม่

VAT เป็นคนละเรื่องกับภาษีที่ลูกค้าหักไว้เมื่อจ่ายค่าบริการ ซึ่งคำนวณจากยอดก่อน VAT อ่านเพิ่มที่ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร

ไม่จด VAT ทั้งที่ต้องจด มีโทษอะไร

ข้อหารือของกรมสรรพากรระบุโทษของผู้ประกอบกิจการโดยไม่จดทะเบียนไว้ดังนี้

ผลที่ตามมารายละเอียด
ภาษีย้อนหลังต้องเสีย VAT ของทุกเดือนที่ควรจดแต่ไม่ได้จด แม้ไม่ได้เรียกเก็บจากลูกค้า
เบี้ยปรับ (มาตรา 89(1))สองเท่าของภาษีที่ต้องเสียในแต่ละเดือนภาษี หรือ 1,000 บาทต่อเดือนภาษี แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า
เงินเพิ่ม (มาตรา 89/1)ร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน ของภาษีที่ต้องชำระ ไม่รวมเบี้ยปรับ
โทษทางอาญา (มาตรา 90/2(2))มีโทษปรับตามกฎหมาย

จุดที่ทำให้เสียหายมากคือ ภาษีย้อนหลังคิดจากยอดขายที่ไม่ได้เก็บ VAT จากลูกค้า กิจการจึงต้องควักเนื้อจ่ายเอง ข้อหารือของกรมสรรพากรอีกฉบับระบุด้วยว่า ผู้ที่ไม่เคยจดทะเบียน ใช้อายุความทั่วไป 10 ปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ไม่ใช่กำหนดเวลาประเมินที่สั้นกว่าตามมาตรา 88/6 ความเสี่ยงจึงสะสมได้นาน

ถ้ารู้ตัวว่ายอดเกินแล้วแต่ยังไม่จด ควรรีบจดและให้ผู้ทำบัญชีคำนวณภาษีย้อนหลังทันที เพราะเงินเพิ่มนับทุกเดือนที่ช้า

ตัวอย่างคำนวณ ต้นทุนของการรู้ตัวช้า

ร้านขายอุปกรณ์สำนักงานออนไลน์ ยอดขายสะสมเกิน 1.8 ล้านบาทในเดือนมีนาคม แต่ไม่ได้จด VAT และขายต่อไปอีก 6 เดือน เดือนละ 200,000 บาท โดยไม่ได้บวก VAT ในราคา

รายการคำนวณบาท
ยอดขายช่วงที่ควรจด200,000 × 61,200,000
VAT ที่ต้องเสีย (สมมติว่าถือราคาขายเป็นราคารวม VAT)1,200,000 × 7 ÷ 10778,505
เบี้ยปรับสองเท่า (ก่อนขอลด)78,505 × 2157,010
รวมก่อนเงินเพิ่ม235,515

ตัวเลขนี้เป็นการประมาณอย่างง่ายเพื่อให้เห็นขนาดของปัญหา วิธีคำนวณฐานภาษีจริงขึ้นกับการประเมินของเจ้าหน้าที่ ยังไม่รวมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน และยังไม่หักภาษีซื้อที่อาจนำมาใช้ได้ ซึ่งผู้ทำบัญชีต้องคำนวณตามจริง แต่เห็นได้ว่าเงินก้อนนี้มากกว่ากำไรทั้งปีของร้านเล็กหลายร้าน ทั้งที่ถ้าจดตรงเวลา VAT ส่วนนี้จะบวกเก็บจากลูกค้า ไม่ใช่จ่ายจากกำไร

ควรจด VAT เองก่อนถึง 1.8 ล้านไหม

กิจการที่รายรับยังไม่ถึงเกณฑ์จดเองได้ ตารางนี้ทีม bizzenter สรุปไว้ช่วยตัดสินใจ

ลักษณะกิจการแนวโน้มเหตุผล
ขายให้บริษัท (B2B) ลูกค้าส่วนใหญ่จด VATควรพิจารณาจดลูกค้าขอใบกำกับภาษีเพื่อเครดิตภาษีซื้อ ราคา +7% แทบไม่กระทบเขา
ต้นทุนซื้อสินค้าหรือเครื่องจักรสูงช่วงเริ่มต้นควรพิจารณาจดขอคืนหรือเครดิตภาษีซื้อได้
ขายให้ผู้บริโภคทั่วไป (B2C) แข่งด้วยราคายังไม่ต้องรีบราคาขึ้น 7% หรือกำไรหาย 7% ลูกค้าเครดิตภาษีไม่ได้
ทีมบัญชีเล็ก ยังไม่มีระบบเตรียมระบบก่อนต้องทำรายงาน 3 ชุดและยื่นทุกเดือน

จดแล้วจะออกจากระบบไม่ได้ทันที การขอถอนทะเบียนตามมาตรา 85/10 ต้องมีรายรับต่ำกว่า 1.8 ล้านบาทติดต่อกันอย่างน้อย 3 ปี หรือ 2 ปีสำหรับกิจการที่ได้รับยกเว้นแต่เลือกจด และต้องให้เจ้าหน้าที่อนุมัติ จึงควรตัดสินใจจากแผนธุรกิจระยะยาว

สรุป

จด VAT คือการเข้าระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม เป็นหน้าที่บังคับเมื่อรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี และต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันที่ยอดเกิน หลังจดต้องเก็บ VAT 7% ออกใบกำกับภาษี ทำรายงาน 3 ชุด และยื่น ภ.พ.30 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไปทุกเดือน ถ้าไม่จดจะต้องจ่ายภาษีย้อนหลังเอง พร้อมเบี้ยปรับสองเท่าและเงินเพิ่ม กิจการ B2B และกิจการที่มีภาษีซื้อสูงอาจได้ประโยชน์จากการจดก่อนถึงเกณฑ์ ส่วนร้าน B2C ควรติดตามยอดขายรายเดือนให้รู้ตัวทันก่อนเกินเกณฑ์

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

รายได้ 1.8 ล้านบาทนับรวม VAT หรือไม่

กิจการที่ยังไม่จด VAT ไม่ได้เรียกเก็บ VAT ยอดที่นับจึงเป็นยอดขายสินค้าหรือบริการทั้งหมดตามที่ขายจริง ควรนับเป็นยอดขายก่อนหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม

จด VAT แล้วเดือนไหนไม่มียอดขาย ต้องยื่นแบบไหม

ต้องยื่น ประมวลรัษฎากรมาตรา 83 กำหนดให้ยื่นทุกเดือนภาษี ไม่ว่าเดือนนั้นจะขายสินค้าหรือให้บริการหรือไม่

ภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ทำอย่างไร

เลือกขอคืนเป็นเงินหรือยกไปเป็นเครดิตเดือนถัดไปได้ ผ่านการกรอกในแบบ ภ.พ.30

ปิดกิจการแล้วต้องทำอย่างไรกับทะเบียน VAT

ต้องแจ้งเลิกด้วยแบบ ภ.พ.09 ภายใน 15 วันนับจากวันเลิกกิจการ และยื่น ภ.พ.30 ต่อจนกว่าจะได้รับแจ้งว่าถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแล้ว อ่านขั้นตอนทั้งหมดได้ที่ ปิดบริษัท ต้องทำอะไรบ้าง

แหล่งอ้างอิง

  1. ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และกำหนดเวลาการจดทะเบียน – กรมสรรพากร
  2. หน้าที่ของผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม – กรมสรรพากร
  3. ประมวลรัษฎากร มาตรา 83 และ 84 – กรมสรรพากร
  4. ข้อหารือภาษีอากร กค 0811/พ./7513 การขายสินค้าโดยไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม – กรมสรรพากร
  5. ข้อหารือภาษีอากร 0702/8326 การประเมินภาษีผู้ไม่ได้จดทะเบียน – กรมสรรพากร
  6. ข้อหารือภาษีอากร 0702/พ.7193 บริการฟอกไต – กรมสรรพากร
  7. ข้อหารือภาษีอากร กค 0811/พ.3010 การขายพืชผลทางการเกษตร – กรมสรรพากร
  8. ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การขยายกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (ฉบับที่ 7) – กรมสรรพากร
  9. ราชกิจจาฯ ประกาศ พ.ร.ฎ. ต่ออายุ VAT 7% ถึง 30 ก.ย. 2570 – ฐานเศรษฐกิจ
  10. ถ้ารายได้เกิน 1.8 ล้าน แต่ไม่ได้จด VAT ควรทำอย่างไร – FlowAccount
  11. เงื่อนไขและขั้นตอนเลิกจด VAT – FlowAccount
Submit your news

มีข่าวขององค์กรที่อยากเล่าไหม?

ส่งข่าวประชาสัมพันธ์หรือแถลงการณ์ขององค์กรมาที่ bizzenter ทีมงานจะอ่านทวนและเผยแพร่บนหน้าเว็บถาวรที่ค้นเจอได้บน Google