ปิดบริษัท ต้องทำอะไรบ้าง? ขั้นตอนเลิกและชำระบัญชี ปิดให้จบไม่มีภาระ

สารบัญเนื้อหา10 หัวข้อ · อ่าน 8 นาที
Key Takeaways
- ปิดบริษัทมี 2 ช่วง คือ เลิก และ ชำระบัญชี บริษัทยังไม่หมดสภาพจนกว่าจะจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี ระหว่างนั้นผู้ชำระบัญชีต้องส่งรายงานต่อนายทะเบียนทุก 3 เดือน
- กำหนดเวลาที่ห้ามพลาด จดทะเบียนเลิกภายใน 14 วัน แจ้งสรรพากรภายใน 15 วันนับจากวันจดทะเบียนเลิก และยื่น ภ.ง.ด.50 พร้อมงบการเงินภายใน 150 วัน
- ปล่อยบริษัทร้างยังมีภาระ บริษัทที่ไม่ได้จดทะเบียนเลิกยังต้องปิดบัญชี ยื่นงบการเงิน ภ.ง.ด.50 และ ภ.พ.30 (ถ้าจด VAT) ต่อไป ถ้าไม่ยื่นมีค่าปรับทั้งบริษัทและกรรมการ
ปิดบริษัท คือการทำให้บริษัทจำกัดสิ้นสภาพนิติบุคคลอย่างถูกกฎหมาย ไม่ใช่แค่หยุดขายหรือปิดออฟฟิศ กระบวนการมี 2 ช่วงใหญ่ คือ จดทะเบียนเลิกบริษัท กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) แล้วตามด้วย การชำระบัญชี คือเก็บหนี้ ขายทรัพย์สิน จ่ายเจ้าหนี้ และคืนเงินที่เหลือให้ผู้ถือหุ้น จนจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี
ระหว่างทางต้องแจ้งหลายหน่วยงาน ทั้ง DBD สรรพากร และประกันสังคม แต่ละแห่งมีกำหนดเวลาของตัวเอง ถ้าพลาดจะมีค่าปรับ และภาระไม่จบแม้กิจการจะไม่มีรายได้แล้ว
สัญญาณที่ควรพิจารณาปิดบริษัท
- ขาดทุนต่อเนื่องหลายปี และไม่เห็นทางกลับมามีกำไร
- เจ้าของต้องเอาเงินส่วนตัวมาให้บริษัทกู้เพื่อจ่ายค่าใช้จ่ายประจำ
- หนี้สินมากกว่าทรัพย์สิน
- ไม่ได้ทำธุรกิจแล้ว แต่ยังต้องจ่ายค่าทำบัญชีและค่าสอบบัญชีทุกปี
- ผู้ถือหุ้นตกลงแยกทางหรือเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจ
ถ้าบริษัทมีหนี้มากกว่าทรัพย์สินจนชำระไม่ได้ การชำระบัญชีแบบปกติอาจไม่พอ และอาจเข้าสู่กระบวนการทางศาล ควรปรึกษานักกฎหมายก่อนเริ่ม
ขั้นตอนปิดบริษัททีละขั้น

1. ประชุมผู้ถือหุ้นและลงมติพิเศษให้เลิก {#resolution}
กรรมการเรียกประชุมผู้ถือหุ้นเป็นการวิสามัญ โดยส่งหนังสือนัดประชุมทางไปรษณีย์ตอบรับหรือส่งมอบให้ผู้ถือหุ้นทุกคน ล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 14 วัน (บริษัทที่ออกใบหุ้นชนิดออกให้แก่ผู้ถือต้องโฆษณาในหนังสือพิมพ์หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ด้วย) และตรวจข้อบังคับบริษัทว่ากำหนดเพิ่มหรือไม่ ที่ประชุมต้องลง มติพิเศษ ให้เลิกบริษัท ซึ่งต้องได้คะแนนเสียงไม่น้อยกว่า 3 ใน 4 ของจำนวนเสียงทั้งหมดของผู้ถือหุ้นที่มาประชุมและมีสิทธิออกเสียง (นับตามจำนวนหุ้น ไม่ใช่จำนวนคน) และแต่งตั้ง ผู้ชำระบัญชี ส่วนใหญ่มักเป็นกรรมการเดิม
2. จดทะเบียนเลิกบริษัทภายใน 14 วัน {#register-dissolution}
ผู้ชำระบัญชีต้องยื่นจดทะเบียนเลิกกับนายทะเบียนภายใน 14 วันนับจากวันเลิก และต้องประกาศในหนังสือพิมพ์ว่าบริษัทเลิกแล้ว พร้อมส่งหนังสือทางไปรษณีย์ลงทะเบียนแจ้งเจ้าหนี้ทุกราย คู่มือหน้าที่ของนิติบุคคลของ DBD ระบุว่าผู้ชำระบัญชีที่ไม่ทำตามหน้าที่มีโทษปรับเป็นพินัย
3. แจ้งเลิกกิจการกับสรรพากรภายใน 15 วัน {#notify-revenue}
ประมวลรัษฎากรมาตรา 72 กำหนดให้ผู้ชำระบัญชีและผู้จัดการร่วมกันแจ้งเจ้าพนักงานประเมินภายใน 15 วันนับจากวันที่นายทะเบียนรับจดทะเบียนเลิก ถ้าไม่แจ้ง เจ้าพนักงานอาจสั่งให้เสียภาษีเพิ่มอีกหนึ่งเท่าของภาษีที่ต้องเสีย
ถ้าบริษัทจด VAT ต้องยื่นแบบ ภ.พ.09 แจ้งเลิกประกอบกิจการภายใน 15 วันนับจากวันเลิก และ ยังต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้ไม่มียอดขาย จนกว่าสรรพากรจะแจ้งว่าขีดชื่อออกจากทะเบียน VAT แล้ว สินค้าคงเหลือและทรัพย์สินที่ยังอยู่ตอนเลิกถือว่าขาย ต้องเสีย VAT ตามราคาตลาด อ่านพื้นฐานเรื่องนี้ได้ที่ จด VAT คืออะไร
4. ปิดเรื่องพนักงานและประกันสังคม {#employees}
ถ้ามีลูกจ้าง ต้องบอกเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงาน จ่ายค่าจ้างค้าง ค่าชดเชยตามอายุงาน (ดูอัตราค่าชดเชย) และค่าตอบแทนอื่นที่ต้องจ่าย จากนั้นแจ้งสำนักงานประกันสังคมเรื่องการเปลี่ยนแปลงสถานะนายจ้างและลูกจ้างที่ออกจากงาน รวมถึงยื่น ภ.ง.ด.1 ของเดือนสุดท้ายที่จ่ายเงินเดือน
5. ชำระบัญชี เก็บหนี้ ขายทรัพย์สิน จ่ายเจ้าหนี้ {#liquidation}
ผู้ชำระบัญชีมีหน้าที่
- เก็บเงินจากลูกหนี้ และขายสินค้าหรือทรัพย์สินที่เหลือ
- จ่ายหนี้ให้เจ้าหนี้ รวมถึงภาษีที่ค้าง
- ทำงบการเงิน ณ วันเลิก ให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจ แล้วเรียกประชุมผู้ถือหุ้นเพื่ออนุมัติงบและรับรองผู้ชำระบัญชี
- ส่งรายงานการชำระบัญชีต่อนายทะเบียน ทุก 3 เดือน นับจากวันเลิกจนกว่าจะชำระบัญชีเสร็จ ถ้าใช้เวลาเกิน 1 ปี ต้องเรียกประชุมผู้ถือหุ้นทุกสิ้นปี
- คืนเงินที่เหลือให้ผู้ถือหุ้นตามสัดส่วนหุ้น
6. ยื่น ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วัน {#final-tax}
ทางภาษี วันที่นายทะเบียนรับจดทะเบียนเลิกถือเป็นวันสุดท้ายของรอบบัญชี บริษัทต้องยื่น ภ.ง.ด.50 พร้อมงบการเงินภายใน 150 วันนับจากวันนั้น ทรัพย์สินที่เหลือต้องตีราคาตามราคาตลาด ณ วันเลิกเพื่อคำนวณกำไร ถ้ารอบบัญชีสุดท้ายน้อยกว่า 12 เดือน ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.51 หลักการคำนวณภาษีอ่านต่อได้ที่ ภาษีนิติบุคคล คืออะไร
ข้อหารือของกรมสรรพากรอธิบายว่า บริษัทที่เลิกแล้วยังถือว่าคงอยู่ตราบเท่าที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชี ถ้าชำระบัญชียังไม่เสร็จข้ามรอบบัญชี ต้องยื่นแบบภาษีต่อไปจนกว่าจะจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี
7. จดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีภายใน 14 วัน {#complete-liquidation}
เมื่อชำระบัญชีเสร็จ ผู้ชำระบัญชีทำรายงานสรุป แล้วเรียกประชุมผู้ถือหุ้นเพื่ออนุมัติ จากนั้นยื่นจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีภายใน 14 วันนับจากวันที่ประชุมอนุมัติ ผู้ชำระบัญชีที่ไม่ยื่นมีโทษปรับเป็นพินัยตามที่คู่มือของ DBD ระบุ เมื่อนายทะเบียนรับจดทะเบียนแล้ว บริษัทจึงสิ้นสภาพนิติบุคคลอย่างสมบูรณ์
ตารางกำหนดเวลาปิดบริษัท แยกตามหน่วยงาน
ทีม bizzenter รวบรวมจากคู่มือของ DBD และข้อหารือของกรมสรรพากร เพื่อใช้วางปฏิทินปิดบริษัท

| หน่วยงาน | สิ่งที่ต้องทำ | กำหนดเวลา | ถ้าพลาด |
|---|---|---|---|
| DBD | จดทะเบียนเลิก ประกาศหนังสือพิมพ์ แจ้งเจ้าหนี้ | 14 วันนับจากวันเลิก | ผู้ชำระบัญชีมีโทษปรับเป็นพินัย |
| สรรพากร | แจ้งเลิกตามมาตรา 72 | 15 วันนับจากวันจดทะเบียนเลิก | อาจถูกสั่งเสียภาษีเพิ่มอีก 1 เท่า |
| สรรพากร (ถ้าจด VAT) | ยื่น ภ.พ.09 และยื่น ภ.พ.30 ต่อทุกเดือน | ภ.พ.09 ใน 15 วัน ภ.พ.30 ทุกเดือนจนถูกขีดชื่อ | เบี้ยปรับและเงินเพิ่มของ ภ.พ.30 |
| สรรพากร | ภ.ง.ด.1/3/53 ของเดือนสุดท้ายที่จ่ายเงิน | ตามกำหนดรายเดือนปกติ | เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน |
| สรรพากร | ภ.ง.ด.50 พร้อมงบ ณ วันเลิก | 150 วันนับจากวันจดทะเบียนเลิก | เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน |
| DBD | รายงานการชำระบัญชี | ทุก 3 เดือน | ผู้ชำระบัญชีมีโทษปรับเป็นพินัย |
| DBD | จดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี | 14 วันนับจากวันประชุมอนุมัติ | ผู้ชำระบัญชีมีโทษปรับเป็นพินัย |
ข้อสังเกตจากการรวบรวม ขั้นที่กินเวลามักไม่ใช่งานเอกสารกับ DBD แต่เป็นการรอสรรพากรตรวจและปิดทะเบียน VAT บริษัทที่ไม่ได้จด VAT และไม่มีหนี้ค้างจึงปิดได้เร็วกว่ามาก บริษัทที่จด VAT ควรเผื่อเวลาและงบค่าทำบัญชีสำหรับ ภ.พ.30 ที่ต้องยื่นต่อหลายเดือน
ปล่อยบริษัทร้างไว้ได้ไหม
หลายคนเลือกไม่ปิดเพราะคิดว่ายุ่งยาก แต่บริษัทที่ไม่ได้จดทะเบียนเลิกยังเป็นนิติบุคคลที่มีหน้าที่ครบ
- ยังต้องปิดบัญชี ให้ผู้สอบบัญชีตรวจ และยื่นงบการเงินกับ DBD ทุกปี แม้ไม่มีรายได้ ดูหน้าที่ทั้งหมดได้ที่ บัญชีบริษัท คืออะไร
- ถ้าไม่ยื่นงบการเงินผ่าน DBD e-Filing ภายในกำหนด ทั้งบริษัทและกรรมการผู้จัดการมีโทษปรับ
- ยังต้องยื่น ภ.ง.ด.50 และถ้าจด VAT ต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน
- นายทะเบียนอาจขีดชื่อบริษัทร้างออกจากทะเบียน แต่กรรมการ หุ้นส่วน และผู้ถือหุ้นยังต้องรับผิดตามเดิม และบริษัทอาจถูกร้องต่อศาลให้กลับคืนสู่ทะเบียนได้ภายใน 10 ปี
เมื่อปี 2565 นายทะเบียนกรุงเทพฯ ขีดชื่อนิติบุคคล 2,768 ราย ที่จดทะเบียนเลิกแล้วแต่ไม่มีผู้ชำระบัญชีดำเนินการต่อ หรือไม่จดเสร็จการชำระบัญชี เหตุผลส่วนหนึ่งคือป้องกันมิจฉาชีพแอบอ้างความน่าเชื่อถือของนิติบุคคลไปหลอกลวง แสดงว่าจดเลิกอย่างเดียวยังไม่พอ ต้องชำระบัญชีให้จบด้วย
ปิดบริษัทใช้เวลาและค่าใช้จ่ายเท่าไร
- ระยะเวลา บริษัทเล็กที่ไม่มีหนี้และไม่ได้จด VAT อาจจบได้ในไม่กี่เดือน บริษัทที่จด VAT ต้องรอสรรพากรขีดชื่อออก และบริษัทที่มีทรัพย์สินต้องขายหรือมีคดีความ อาจใช้เวลาเป็นปีหรือมากกว่า
- ค่าใช้จ่ายหลัก ได้แก่ ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนเลิกและเสร็จการชำระบัญชีตามอัตราของ DBD ค่าลงโฆษณาหนังสือพิมพ์ ค่าทำบัญชีและสอบบัญชีงบ ณ วันเลิก และค่าบริการของสำนักงานบัญชีหรือนักกฎหมายถ้าจ้าง ตรวจอัตราค่าธรรมเนียมราชการล่าสุดที่ DBD ก่อนยื่น
สรุป
ปิดบริษัทต้องทำ 2 ช่วง คือจดทะเบียนเลิกและชำระบัญชี เริ่มจากมติพิเศษของผู้ถือหุ้น จดทะเบียนเลิกกับ DBD ภายใน 14 วัน แจ้งสรรพากรภายใน 15 วัน ยื่น ภ.พ.09 ถ้าจด VAT ปิดเรื่องพนักงาน ชำระบัญชีพร้อมรายงานทุก 3 เดือน ยื่น ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วัน และจบที่การจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี การปล่อยบริษัทร้างไม่ได้ทำให้หน้าที่หายไป และมีค่าปรับสะสม
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
จดทะเบียนเลิกแล้ว ถือว่าปิดบริษัทแล้วหรือยัง
ยังไม่ถือว่าปิดสมบูรณ์ หลังจดทะเบียนเลิก บริษัทยังคงอยู่เพื่อการชำระบัญชี และสิ้นสภาพนิติบุคคลเมื่อจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีแล้ว
ใครเป็นผู้ชำระบัญชีได้
ที่ประชุมผู้ถือหุ้นแต่งตั้งได้ ส่วนใหญ่เป็นกรรมการเดิม หรือแต่งตั้งบุคคลภายนอก เช่น สำนักงานบัญชีหรือนักกฎหมาย ถ้าเปลี่ยนตัวผู้ชำระบัญชี ต้องจดทะเบียนภายใน 14 วัน
เลิกบริษัทแล้วยังต้องยื่น ภ.พ.30 ไหม
ต้องยื่นทุกเดือน แม้ไม่มียอดขาย จนกว่ากรมสรรพากรจะแจ้งว่าขีดชื่อออกจากทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว
บริษัทไม่มีรายได้มาหลายปี ไม่ยื่นงบได้ไหม
ไม่ได้ ตราบใดที่ยังไม่จดทะเบียนเลิก บริษัทต้องยื่นงบการเงินทุกปี ถ้าไม่ยื่น ทั้งบริษัทและกรรมการผู้จัดการมีโทษปรับ และค่าใช้จ่ายสะสมทุกปีที่ปล่อยไว้
แหล่งอ้างอิง
- คู่มือหน้าที่ของห้างหุ้นส่วน บริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด (ม.ค. 2568) – กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
- ข้อหารือภาษีอากร กค 0706/587 ภาษีของบริษัทที่เลิกกิจการ – กรมสรรพากร
- บริษัทแจ้งเลิกตามมาตรา 72 แต่ยังไม่จดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี – เดลินิวส์
- พาณิชย์ขีดชื่อบริษัทร้าง 2,768 ราย – ฐานเศรษฐกิจ
- ขั้นตอนการปิดบริษัทเป็นอย่างไร มีเรื่องอะไรที่ต้องเช็กบ้าง – FlowAccount
- เงื่อนไขและขั้นตอนเลิกจด VAT – FlowAccount
- Company dissolution in Thailand – Acclime


