ระบบ TMS คืออะไร? บริหารการขนส่งให้รถเต็มคัน ลดค่าขนส่ง ส่งของตรงเวลา

สารบัญเนื้อหา11 หัวข้อ · อ่าน 4 นาที
Key Takeaways
- TMS คือระบบวางแผนและควบคุมการขนส่ง ตั้งแต่รับคำสั่งขนส่ง วางแผนเส้นทาง เลือกผู้ขนส่ง ติดตามสินค้า จนถึงตรวจบิลค่าขนส่ง
- TMS, WMS และ ERP ทำงานคู่กัน ERP ดูแลคำสั่งซื้อและบัญชี WMS ดูแลในคลัง ส่วน TMS ดูแลตั้งแต่ของออกจากคลังจนถึงมือลูกค้า
- คุ้มเมื่อขนส่งบ่อยและหลายเส้นทาง ธุรกิจที่ส่งของทุกวันหลายจุด หรือใช้ผู้ขนส่งหลายราย จะเห็นผลประหยัดชัดเจนที่สุด
ระบบ TMS คือ เครื่องมือที่ธุรกิจขนส่งและกระจายสินค้าใช้ตอบคำถามที่เจอทุกวัน วันนี้ต้องส่งของกี่จุด ใช้รถกี่คัน วิ่งเส้นทางไหน ใช้ผู้ขนส่งรายใด และตอนนี้ของถึงไหนแล้ว ถ้ายังวางแผนด้วย Excel โทรศัพท์ และกลุ่ม LINE ต้นทุนขนส่งที่สูงเกินจำเป็นมักซ่อนอยู่ในรถที่วิ่งไม่เต็มคันและเส้นทางที่อ้อม บทความนี้อธิบายว่า TMS ทำอะไรได้ ต่างจากระบบอื่นอย่างไร และธุรกิจแบบไหนควรใช้
ระบบ TMS คืออะไร
TMS (Transportation Management System) หรือ ระบบบริหารการขนส่ง คือซอฟต์แวร์ที่ช่วยวางแผน ดำเนินการ และติดตามการเคลื่อนย้ายสินค้า ครอบคลุมการขนส่งทางบก ทางอากาศ ทางเรือ และการขนส่งหลายรูปแบบต่อเนื่องกัน
TMS เป็นส่วนหนึ่งของระบบการจัดการโลจิสติกส์ และเป็นจิ๊กซอว์สำคัญของการจัดการห่วงโซ่อุปทาน ผู้ใช้หลักคือผู้ผลิต ผู้ค้าส่ง ผู้กระจายสินค้า ค้าปลีก อีคอมเมิร์ซ และบริษัทขนส่ง ปัจจุบันระบบบนคลาวด์ทำให้ธุรกิจขนาดกลางเข้าถึงได้ง่ายขึ้น
TMS ทำอะไรได้บ้าง

| ฟังก์ชัน | สิ่งที่ระบบทำ |
|---|---|
| รับคำสั่งขนส่ง | ดึงออร์เดอร์จาก ERP หรือระบบขาย มารวมเป็นงานขนส่ง |
| วางแผนเส้นทาง | จัดลำดับจุดส่งและเส้นทาง โดยคำนึงถึงระยะทาง เวลานัด และสภาพจราจร |
| จัดของขึ้นรถ (Load Optimization) | รวมออร์เดอร์ให้เต็มคันตามน้ำหนักและปริมาตร ลดเที่ยววิ่งเปล่า |
| เลือกผู้ขนส่ง | เทียบราคาและเงื่อนไขของผู้ขนส่งหลายราย แล้วจองงานอัตโนมัติ |
| ติดตามสถานะ | ดูตำแหน่งรถและสถานะการจัดส่งแบบเรียลไทม์ แจ้งลูกค้าเมื่อใกล้ถึง |
| หลักฐานการส่งมอบ (ePOD) | คนขับถ่ายรูปและเก็บลายเซ็นผู้รับผ่านแอป |
| ค่าขนส่งและบิล | คำนวณค่าขนส่ง ตรวจบิลจากผู้ขนส่ง และปันส่วนต้นทุนตามลูกค้าหรือสินค้า |
| รายงาน | อัตราส่งตรงเวลา ต้นทุนต่อเที่ยว อัตราการใช้รถ และผลงานผู้ขนส่ง |
TMS ต่างจาก WMS, ERP และ Fleet Management อย่างไร

| ระบบ | ดูแลเรื่อง |
|---|---|
| ERP | คำสั่งซื้อ คำสั่งขาย สต็อกภาพรวม และบัญชี |
| WMS | งานในคลัง เช่น รับสินค้า จัดเก็บ หยิบ แพ็ก และเตรียมส่ง |
| TMS | การขนส่งตั้งแต่ของออกจากคลังจนถึงปลายทาง ทั้งรถของตัวเองและผู้ขนส่งภายนอก |
| Fleet Management | ตัวรถและคนขับ เช่น GPS น้ำมัน ซ่อมบำรุง และพฤติกรรมการขับ |
ทั้งสามระบบแรกทำงานต่อกัน ERP ส่งคำสั่งขายให้ WMS เตรียมสินค้า แล้ว TMS วางแผนส่ง เมื่อส่งสำเร็จ TMS ส่งสถานะและค่าขนส่งกลับเข้า ERP ส่วน Fleet Management เน้นการดูแลรถ ซึ่งบางระบบ TMS รวมฟังก์ชันนี้ไว้ด้วย
ประโยชน์ของระบบ TMS
- ลดต้นทุนขนส่ง รถวิ่งเต็มคันขึ้น เส้นทางสั้นลง และเลือกผู้ขนส่งที่คุ้มที่สุดในแต่ละงาน
- ลดงานเอกสาร ไม่ต้องจัดคิวรถและคีย์ข้อมูลซ้ำ ลดความผิดพลาดในการวางบิล
- ลูกค้าพอใจขึ้น แจ้งเวลาถึงได้แม่นยำ และมีหลักฐานการส่งมอบเมื่อมีข้อโต้แย้ง
- เห็นปัญหาเร็ว รู้ทันทีเมื่อรถล่าช้าหรือออกนอกเส้นทาง แก้ไขได้ก่อนลูกค้าร้องเรียน
- ตัดสินใจจากข้อมูล รู้ต้นทุนขนส่งจริงต่อลูกค้าและต่อพื้นที่ ใช้ตั้งราคาและเจรจากับผู้ขนส่ง
ธุรกิจแบบไหนควรใช้ TMS
- ผู้ผลิตและผู้ค้าส่งที่ส่งสินค้าให้ร้านค้าหรือสาขาหลายสิบจุดต่อวัน
- ธุรกิจที่ใช้ผู้ขนส่งหลายราย และอยากเทียบราคาและผลงาน
- บริษัทขนส่งและผู้ให้บริการโลจิสติกส์ (3PL)
- ร้านค้าออนไลน์ที่มีคำสั่งซื้อปริมาณมาก หรือใช้บริการ Fulfillment
- ธุรกิจที่ค่าขนส่งเป็นต้นทุนสัดส่วนสูง เช่น วัสดุก่อสร้าง อาหาร และสินค้าอุปโภคบริโภค
วิธีเลือกระบบ TMS
- ระบุรูปแบบการขนส่ง รถของตัวเอง ผู้ขนส่งภายนอก หรือทั้งสองแบบ ส่งแบบเต็มคัน (FTL) หรือรวมสินค้า (LTL)
- ทดสอบกับข้อมูลจริง ให้ผู้ขายวางแผนเส้นทางจากออร์เดอร์จริงของเรา แล้วเทียบกับแผนที่ใช้อยู่
- ตรวจการเชื่อมต่อ ต้องเชื่อมกับ ERP, WMS และ GPS ที่ใช้อยู่ได้ โดยไม่ต้องคีย์ข้อมูลซ้ำ
- แอปคนขับต้องใช้ง่าย ถ้าคนขับไม่ยอมใช้ ข้อมูลสถานะและหลักฐานการส่งมอบจะไม่ครบ
- รองรับเงื่อนไขในไทย เช่น ข้อจำกัดเวลาเดินรถบรรทุกในเขตเมือง และภาษาไทยในแอปคนขับ
- คิดต้นทุนเทียบผลประหยัด ระบบคลาวด์คิดตามจำนวนรถหรือจำนวนออร์เดอร์ ควรประเมินว่าค่าขนส่งที่ลดได้คุ้มกับค่าระบบหรือไม่
สรุป
ระบบ TMS คือระบบที่ช่วยวางแผน ดำเนินการ และติดตามการขนส่งตั้งแต่ของออกจากคลังจนถึงมือลูกค้า ช่วยให้รถวิ่งเต็มคัน ค่าขนส่งลดลง และลูกค้าได้ของตรงเวลา TMS ทำงานได้ดีที่สุดเมื่อเชื่อมกับ ERP และ WMS ธุรกิจที่ส่งของบ่อยและหลายจุดคือกลุ่มที่เห็นผลชัดที่สุด
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
TMS ย่อมาจากอะไร
TMS ย่อมาจาก Transportation Management System แปลว่าระบบบริหารการขนส่ง
TMS กับ GPS ติดตามรถต่างกันอย่างไร
GPS บอกว่ารถอยู่ที่ไหน ส่วน TMS วางแผนว่ารถคันไหนควรส่งออร์เดอร์ใด ในลำดับใด และนำข้อมูลตำแหน่งจาก GPS มาใช้ติดตามสถานะการส่ง
ธุรกิจขนาดเล็กใช้ TMS ได้ไหม
ได้ ปัจจุบันมี TMS บนคลาวด์ที่คิดค่าบริการตามจำนวนรถหรือออร์เดอร์ ธุรกิจที่มีรถไม่กี่คันแต่ส่งหลายจุดต่อวันก็ใช้วางแผนเส้นทางให้ประหยัดขึ้นได้
ต้องมี WMS ก่อนใช้ TMS ไหม
ไม่จำเป็น แต่ถ้ามีทั้งสองระบบและเชื่อมกัน ข้อมูลสินค้าที่พร้อมส่งจะไหลเข้าแผนขนส่งได้อัตโนมัติ ลดความผิดพลาดและเวลารอที่คลัง


