วิธีจดทะเบียนร้านอาหาร 2569 ต้องขอใบอนุญาตอะไรบ้าง ก่อนเปิดร้านจริง

สารบัญเนื้อหา9 หัวข้อ · อ่าน 6 นาที
Key Takeaways
- ใบหลักขึ้นกับพื้นที่ร้าน 200 ตารางเมตร ร้านไม่เกิน 200 ตร.ม. ขอหนังสือรับรองการแจ้ง ร้านเกิน 200 ตร.ม. ขอใบอนุญาตจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหารจากท้องถิ่น
- ขายเหล้า ติดป้าย หรือรายได้เกิน 1.8 ล้าน มีหน้าที่เพิ่ม ต้องขอใบอนุญาตขายสุราจากกรมสรรพสามิต ยื่นภาษีป้ายกับท้องถิ่น และจด VAT กับสรรพากร
- ยื่นหลายใบผ่าน Biz Portal ได้ ระบบออนไลน์ของภาครัฐช่วยยื่นหลายใบอนุญาตในคำขอเดียว ลดการเดินทางหลายหน่วยงาน
วิธีจดทะเบียนร้านอาหาร คือสิ่งที่คนเปิดร้านใหม่มักนึกถึงหลังจากตกแต่งร้านเสร็จแล้ว ทั้งที่ควรเริ่มตั้งแต่ก่อนเซ็นสัญญาเช่า เพราะใบอนุญาตบางใบขึ้นกับขนาดพื้นที่ ทำเล และลักษณะอาคาร ถ้าเปิดร้านโดยไม่มีใบอนุญาตที่ถูกต้อง ร้านเสี่ยงถูกปรับหรือถูกสั่งปิด บทความนี้สรุปทุกใบที่ร้านอาหารส่วนใหญ่ต้องมี ตามลำดับที่ควรทำ
ร้านอาหารต้องมีใบอนุญาตอะไรบ้าง

| ใบอนุญาต / การจดทะเบียน | ใครต้องมี | หน่วยงาน |
|---|---|---|
| รูปแบบธุรกิจ (บุคคลธรรมดา หรือบริษัท) | ทุกร้าน | กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (ถ้าจดบริษัท) |
| หนังสือรับรองการแจ้งจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหาร | ร้านพื้นที่ไม่เกิน 200 ตร.ม. | เทศบาล อบต. หรือสำนักงานเขต |
| ใบอนุญาตจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหาร | ร้านพื้นที่เกิน 200 ตร.ม. | เทศบาล อบต. หรือสำนักงานเขต |
| ใบอนุญาตขายสุรา | ร้านที่ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ | กรมสรรพสามิต |
| ใบอนุญาตขายยาสูบ | ร้านที่ขายบุหรี่ | กรมสรรพสามิต |
| ภาษีป้าย | ร้านที่ติดป้ายชื่อหรือโฆษณา | องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น |
| ทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม | ร้านที่รายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี | กรมสรรพากร |
| ขึ้นทะเบียนนายจ้างประกันสังคม | ร้านที่มีลูกจ้าง | สำนักงานประกันสังคม |
| ใบอนุญาตอาคาร | ร้านที่ก่อสร้าง ดัดแปลง หรือเปลี่ยนการใช้อาคาร | ท้องถิ่น |
ขั้นตอนจดทะเบียนร้านอาหาร

1. เลือกรูปแบบธุรกิจ
ร้านเล็กส่วนใหญ่เริ่มเป็นกิจการเจ้าของคนเดียว ส่วนร้านที่มีหุ้นส่วน ลงทุนสูง หรือวางแผนทำหลายสาขาหรือแฟรนไชส์ มักเลือกจดทะเบียนบริษัทตั้งแต่ต้น เพื่อแยกทรัพย์สินส่วนตัวและวางโครงสร้างภาษีได้ดีกว่า ส่วนเรื่องทะเบียนพาณิชย์ ควรตรวจกับสำนักงานเขตหรือเทศบาลว่าลักษณะร้านเข้าข่ายประเภทที่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์หรือไม่
2. ตรวจทำเลและอาคารก่อนเซ็นสัญญาเช่า
- อาคารหรือพื้นที่ใช้ทำร้านอาหารได้ตามผังเมืองและกฎหมายควบคุมอาคารหรือไม่
- ถ้าต้องดัดแปลงอาคาร เช่น ต่อเติมครัวหรือติดตั้งระบบดูดควัน ต้องขออนุญาตหรือไม่
- เจ้าของอาคารหรือนิติบุคคลอาคารชุดอนุญาตให้ประกอบกิจการร้านอาหารหรือไม่
- อาคารขนาดใหญ่หรือมีคนจำนวนมากต้องมีระบบป้องกันอัคคีภัยตามกฎหมาย ดูเพิ่มที่ติดตั้งระบบดับเพลิง
3. ขอหนังสือรับรองการแจ้ง หรือใบอนุญาตสถานที่จำหน่ายอาหาร
นี่คือใบหลักของร้านอาหารตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 โดยแบ่งตามพื้นที่ร้าน
| พื้นที่ร้าน | สิ่งที่ต้องขอ | ค่าธรรมเนียมโดยประมาณ |
|---|---|---|
| ไม่เกิน 200 ตร.ม. | หนังสือรับรองการแจ้งจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหาร | ราว 1,000 บาทต่อปี ขึ้นกับท้องถิ่น |
| เกิน 200 ตร.ม. | ใบอนุญาตจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหาร | เริ่มราว 3,000 บาทต่อปี เพิ่มตามพื้นที่ |
ค่าธรรมเนียมกำหนดโดยข้อบัญญัติของแต่ละท้องถิ่น ตัวเลขในตารางเป็นช่วงที่พบบ่อย
เอกสารที่มักใช้
- สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้ประกอบการ
- สำเนาทะเบียนบ้านของสถานที่ตั้งร้าน และหนังสือยินยอมหรือสัญญาเช่า
- หนังสือรับรองบริษัทและบัตรประชาชนกรรมการ (ถ้าเป็นนิติบุคคล)
- แผนที่ตั้งร้าน
- ใบรับรองแพทย์ของผู้สัมผัสอาหาร และใบผ่านการอบรมสุขาภิบาลอาหาร (ถ้าท้องถิ่นกำหนด)
เจ้าหน้าที่จะตรวจสุขลักษณะของร้าน เช่น พื้นที่ครัว การระบายอากาศ ที่ล้างภาชนะ และการกำจัดขยะ ก่อนออกเอกสาร
โทษ การจัดตั้งร้านพื้นที่ไม่เกิน 200 ตร.ม. โดยไม่แจ้ง มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 25,000 บาท ส่วนการประกอบกิจการที่ต้องมีใบอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท
4. ขอใบอนุญาตขายสุราและยาสูบ (ถ้าขาย)
ร้านที่ขายเบียร์ ไวน์ หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด ต้องขอใบอนุญาตขายสุราจากกรมสรรพสามิตก่อนเริ่มขาย และต้องปฏิบัติตามกฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เช่น เวลาที่ขายได้ และห้ามขายให้ผู้ที่อายุต่ำกว่าเกณฑ์ ถ้ามีดนตรีสด การแสดง หรือเปิดเกินเวลาที่กำหนด อาจเข้าข่ายต้องขอใบอนุญาตสถานบริการเพิ่ม
5. ติดป้ายและยื่นภาษีป้าย
ป้ายชื่อร้านและป้ายโฆษณาต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีป้ายกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภายใน 15 วันหลังติดตั้ง ป้ายขนาดใหญ่หรือติดบนอาคารอาจต้องขออนุญาตก่อสร้างป้ายก่อน
6. จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และระบบขาย
- ร้านที่รายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียน VAT ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน
- ร้านที่จด VAT และใช้ระบบ POS ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ ต้องยื่นขออนุมัติเครื่องด้วยแบบ ภ.พ.06 ดูระบบที่นิยมได้ที่ POS ร้านอาหาร เจ้าไหนดี
7. ขึ้นทะเบียนนายจ้างและดูแลพนักงาน
ร้านที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คน ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างและนำส่งเงินสมทบตามประกันสังคมมาตรา 33 จ่ายค่าแรงไม่ต่ำกว่าค่าจ้างขั้นต่ำ และจัดวันหยุดตามกฎหมายแรงงาน
ยื่นออนไลน์ผ่าน Biz Portal
ระบบ Biz Portal ของภาครัฐช่วยให้ผู้ประกอบการยื่นขอใบอนุญาตหลายใบที่เกี่ยวกับร้านอาหารได้ในคำขอเดียว ตลอด 24 ชั่วโมง และติดตามสถานะออนไลน์ได้ แม้บางท้องถิ่นยังไม่เปิดให้ยื่นทุกใบผ่านระบบ แต่ก็ลดการเดินทางไปหลายหน่วยงานได้มาก ระบบยังมีแบบทดสอบช่วยตรวจว่าร้านของเราต้องใช้ใบอนุญาตอะไรบ้าง
เช็กลิสต์ก่อนเปิดร้าน
- เลือกรูปแบบธุรกิจและจดทะเบียนที่จำเป็น
- ตรวจทำเล อาคาร และสัญญาเช่า
- ขอหนังสือรับรองการแจ้งหรือใบอนุญาตสถานที่จำหน่ายอาหาร
- ขอใบอนุญาตขายสุราและยาสูบ (ถ้าขาย)
- ยื่นภาษีป้ายหลังติดตั้งป้าย
- ตั้งระบบ POS และบัญชี และจด VAT เมื่อถึงเกณฑ์
- ขึ้นทะเบียนประกันสังคมเมื่อจ้างพนักงาน
- เลือกฤกษ์เปิดร้านและวางแผนวันเปิด
สรุป
วิธีจดทะเบียนร้านอาหารเริ่มจากเลือกรูปแบบธุรกิจ ตรวจทำเลก่อนเซ็นสัญญาเช่า แล้วขอใบหลักจากท้องถิ่น ซึ่งขึ้นกับพื้นที่ร้าน ถ้าไม่เกิน 200 ตร.ม. ขอหนังสือรับรองการแจ้ง ถ้าเกินต้องขอใบอนุญาต จากนั้นขอใบอนุญาตขายสุราถ้าขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยื่นภาษีป้าย และจด VAT เมื่อรายรับเกิน 1.8 ล้านบาท การยื่นผ่าน Biz Portal ช่วยให้จัดการหลายใบได้ในที่เดียว
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
เปิดร้านอาหารเล็ก ๆ ต้องขออนุญาตไหม
ต้องขอ ร้านที่มีพื้นที่ไม่เกิน 200 ตร.ม. ต้องแจ้งและได้รับหนังสือรับรองการแจ้งจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหารจากท้องถิ่นก่อนเปิด
ขายอาหารออนไลน์จากบ้านต้องจดทะเบียนอะไร
ควรจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ และตรวจกับท้องถิ่นว่าการผลิตอาหารที่บ้านเข้าข่ายต้องแจ้งหรือขออนุญาตหรือไม่ ถ้าผลิตอาหารบรรจุภาชนะเพื่อขาย อาจต้องขออนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาด้วย
ใบอนุญาตร้านอาหารต้องต่ออายุไหม
ใบอนุญาตและหนังสือรับรองการแจ้งส่วนใหญ่ต้องต่ออายุหรือชำระค่าธรรมเนียมรายปีตามที่ท้องถิ่นกำหนด ส่วนใบอนุญาตขายสุราต้องต่ออายุตามรอบของกรมสรรพสามิต
ร้านอาหารต้องจด VAT เมื่อไร
เมื่อรายรับจากการขายเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์


