ทุนจดทะเบียนบริษัท คืออะไร? ควรตั้งเท่าไร ต่างจากทุนชำระแล้วอย่างไร

สารบัญเนื้อหา11 หัวข้อ · อ่าน 5 นาที
Key Takeaways
- ทุนจดทะเบียนคือทุนที่บริษัทประกาศว่าจะมี ส่วนทุนชำระแล้วคือเงินที่ผู้ถือหุ้นจ่ายเข้าบริษัทจริง ต้องชำระอย่างน้อย 25% ตอนจดทะเบียน
- ไม่มีทุนขั้นต่ำตามกฎหมายทั่วไป แต่หุ้นต้องมีมูลค่าไม่ต่ำกว่า 5 บาท และธุรกิจบางประเภทหรือการจ้างแรงงานต่างชาติมีเกณฑ์ทุนขั้นต่ำเฉพาะ
- ทุนชำระแล้วเกิน 5 ล้านบาท เสียสิทธิภาษี SME บริษัทที่ต้องการอัตราภาษีขั้นบันไดควรวางแผนทุนชำระแล้วตั้งแต่ตอนจดทะเบียน
ทุนจดทะเบียนบริษัท คือ ตัวเลขแรก ๆ ที่ต้องตัดสินใจตอนตั้งบริษัท และเป็นตัวเลขที่คนส่วนใหญ่ตั้งตามความรู้สึก บางคนตั้งไว้สูงเพื่อให้ดูน่าเชื่อถือ บางคนตั้งไว้ต่ำเพื่อจ่ายค่าธรรมเนียมน้อย แต่ทุนจดทะเบียนส่งผลมากกว่านั้น ทั้งความรับผิดของผู้ถือหุ้น สิทธิภาษี SME การยื่นขอใบอนุญาต และการจ้างพนักงานต่างชาติ บทความนี้อธิบายความหมาย ความต่างจากทุนชำระแล้ว และวิธีตั้งทุนให้เหมาะกับธุรกิจ
ทุนจดทะเบียนบริษัท คืออะไร
ทุนจดทะเบียน คือจำนวนเงินทุนที่บริษัทระบุไว้ในหนังสือบริคณห์สนธิ และจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เป็นทุนที่ผู้ถือหุ้นตกลงว่าจะลงในบริษัท โดยแบ่งเป็นหุ้นที่มีมูลค่าเท่ากัน
ตัวอย่าง บริษัททุนจดทะเบียน 1,000,000 บาท แบ่งเป็น 10,000 หุ้น หุ้นละ 100 บาท ถ้าผู้ถือหุ้นคนหนึ่งถือ 5,000 หุ้น เขาจะเป็นเจ้าของบริษัท 50%
ผู้ถือหุ้นบริษัทจำกัดชำระค่าหุ้นได้ด้วยเงินหรือทรัพย์สิน ซึ่งต้องตีมูลค่าเป็นเงินและมีหลักฐานประกอบ ส่วนการลงหุ้นด้วยแรงงานทำได้เฉพาะห้างหุ้นส่วน ไม่ใช่บริษัทจำกัด
ทุนจดทะเบียนกับทุนชำระแล้วต่างกันอย่างไร

| ประเด็น | ทุนจดทะเบียน | ทุนชำระแล้ว |
|---|---|---|
| ความหมาย | ทุนที่บริษัทประกาศว่าจะมี | เงินที่ผู้ถือหุ้นจ่ายเข้าบริษัทจริง |
| ขั้นต่ำตอนจดทะเบียน | ตามที่ผู้ถือหุ้นตกลง | อย่างน้อย 25% ของมูลค่าหุ้นที่จองซื้อ |
| ใช้ดูอะไร | ขนาดที่ตั้งใจของบริษัท และความรับผิดสูงสุดของผู้ถือหุ้น | เงินทุนที่บริษัทมีจริง และเกณฑ์สิทธิภาษี SME |
| แสดงที่ไหน | หนังสือรับรองบริษัท | งบการเงิน และรายงานผู้สอบบัญชี |
ส่วนที่ยังไม่ได้ชำระ ผู้ถือหุ้นยังต้องรับผิดตามจำนวนที่ค้าง ถ้าบริษัทมีหนี้และเรียกให้ชำระค่าหุ้นที่เหลือ ผู้ถือหุ้นต้องจ่าย ดังนั้นการตั้งทุนสูงเกินจำเป็นแต่ชำระเพียงบางส่วน ก็เท่ากับเพิ่มภาระที่อาจต้องจ่ายในอนาคต
กฎเกณฑ์สำคัญของทุนจดทะเบียน
- มูลค่าหุ้นต้องไม่ต่ำกว่า 5 บาท และบริษัทต้องมีผู้ถือหุ้นอย่างน้อย 2 คน คนละอย่างน้อย 1 หุ้น
- ชำระอย่างน้อย 25% ของมูลค่าหุ้นก่อนจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท ส่วนที่เหลือเรียกชำระภายหลังได้
- ทุนเกิน 5 ล้านบาท ต้องแสดงหลักฐานการชำระค่าหุ้น เช่น หนังสือรับรองจากธนาคาร หรือสำเนาบัญชีเงินฝากของบริษัท พร้อมหนังสือรับรองของกรรมการ
- ค่าธรรมเนียมผันตามทุน ค่าจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทคิดทุก 100,000 บาท เสีย 500 บาท ขั้นต่ำ 5,000 บาท สูงสุด 250,000 บาท ดูค่าธรรมเนียมทั้งหมดได้ที่ขั้นตอนจดทะเบียนบริษัท
ทุนจดทะเบียนส่งผลกับอะไรบ้าง

สิทธิภาษี SME
บริษัทที่มี ทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อรอบบัญชี ได้ยกเว้นภาษีกำไร 300,000 บาทแรก เสียอัตรา 15% สำหรับกำไรส่วนที่เกิน 300,000 บาทแต่ไม่เกิน 3 ล้านบาท และ 20% สำหรับกำไรส่วนที่เกิน 3 ล้านบาท ถ้าทุนชำระแล้วเกินเกณฑ์จะเสีย 20% ทั้งหมด ดูรายละเอียดได้ที่ภาษีนิติบุคคล
การจ้างแรงงานต่างชาติ
ตามแนวปฏิบัติที่ใช้กันทั่วไป บริษัทที่ต้องการขอใบอนุญาตทำงานให้คนต่างชาติ ต้องมีทุนจดทะเบียนชำระแล้วอย่างน้อย 2 ล้านบาทต่อคนต่างชาติ 1 คน ควรตรวจหลักเกณฑ์ล่าสุดกับกรมการจัดหางานก่อนวางแผน
ธุรกิจคนต่างด้าว
บริษัทที่เข้าข่ายเป็นคนต่างด้าวตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ต้องมีทุนขั้นต่ำสูงกว่าบริษัททั่วไป โดยทั่วไปไม่น้อยกว่า 2 ล้านบาท และ 3 ล้านบาทสำหรับธุรกิจที่ต้องขออนุญาต
ใบอนุญาตบางประเภท
ธุรกิจบางประเภทกำหนดทุนขั้นต่ำก่อนยื่นขอใบอนุญาต เช่น ธุรกิจจัดหางาน ธุรกิจนำเที่ยว และธุรกิจที่อยู่ภายใต้การกำกับของหน่วยงานรัฐ
ความน่าเชื่อถือ
คู่ค้า ธนาคาร และหน่วยงานที่จัดซื้อจัดจ้างบางแห่งใช้ทุนจดทะเบียนเป็นเกณฑ์คัดเลือกเบื้องต้น เช่น งานประมูลที่กำหนดทุนจดทะเบียนขั้นต่ำของผู้เสนอราคา
ควรตั้งทุนจดทะเบียนเท่าไร
ไม่มีตัวเลขที่ถูกสำหรับทุกธุรกิจ แต่ใช้หลักคิดนี้ได้
- ประมาณเงินที่ต้องใช้จริง รวมค่าเช่า อุปกรณ์ สต็อก และเงินหมุนเวียนช่วง 3–6 เดือนแรก ทุนควรใกล้เคียงกับเงินที่ผู้ถือหุ้นพร้อมลงจริง
- เช็กเกณฑ์ที่ต้องผ่าน เช่น ใบอนุญาต งานประมูล หรือการจ้างคนต่างชาติ
- คุมทุนชำระแล้วถ้าต้องการสิทธิ SME ไม่ให้เกิน 5 ล้านบาท
- อย่าตั้งสูงเกินกำลัง เพราะผู้ถือหุ้นต้องรับผิดในส่วนที่ยังไม่ชำระ
- เผื่อการเพิ่มทุนภายหลัง บริษัทเพิ่มทุนได้เมื่อธุรกิจโต จึงไม่จำเป็นต้องตั้งสูงตั้งแต่แรก
| ขนาดธุรกิจ | ช่วงทุนที่พบบ่อย |
|---|---|
| ธุรกิจบริการขนาดเล็ก ฟรีแลนซ์ที่เปลี่ยนเป็นบริษัท | 100,000 – 1,000,000 บาท |
| ร้านค้า ร้านอาหาร ธุรกิจซื้อมาขายไป | 1,000,000 – 2,000,000 บาท |
| ธุรกิจที่จ้างคนต่างชาติหรือรับงานโครงการ | 2,000,000 บาทขึ้นไป |
ตัวเลขในตารางเป็นแนวทางที่พบบ่อย ไม่ใช่ข้อกำหนดตามกฎหมาย
เพิ่มหรือลดทุนจดทะเบียนได้ไหม
ได้ทั้งสองทาง โดยต้องมีมติพิเศษของที่ประชุมผู้ถือหุ้น (คะแนนเสียงไม่น้อยกว่า 3 ใน 4 ของผู้ที่มาประชุมและมีสิทธิออกเสียง) แล้วยื่นจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด หุ้นที่ออกใหม่จากการเพิ่มทุนต้องเสนอขายให้ผู้ถือหุ้นเดิมตามสัดส่วนก่อน ส่วนการลดทุนต้องประกาศให้เจ้าหนี้ทราบและเปิดโอกาสให้คัดค้าน เพราะกระทบความสามารถชำระหนี้ของบริษัท
สรุป
ทุนจดทะเบียนบริษัทคือทุนที่บริษัทประกาศว่าจะมี ส่วนทุนชำระแล้วคือเงินที่ผู้ถือหุ้นจ่ายจริง ซึ่งต้องชำระอย่างน้อย 25% ตอนจดทะเบียน การตั้งทุนที่เหมาะสมควรพิจารณาจากเงินที่ต้องใช้จริง เกณฑ์ใบอนุญาตหรือการจ้างคนต่างชาติ และสิทธิภาษี SME ที่จะเสียไปเมื่อทุนชำระแล้วเกิน 5 ล้านบาท
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ทุนจดทะเบียนขั้นต่ำเท่าไร
กฎหมายไม่ได้กำหนดทุนขั้นต่ำสำหรับบริษัททั่วไป แต่หุ้นต้องมีมูลค่าไม่ต่ำกว่า 5 บาท และมีผู้ถือหุ้นอย่างน้อย 2 คน ธุรกิจบางประเภทมีเกณฑ์ทุนขั้นต่ำเฉพาะ
ทุนจดทะเบียน 1 ล้านต้องมีเงินจริงไหม
ต้องชำระค่าหุ้นจริงอย่างน้อย 25% หรือ 250,000 บาท ส่วนที่เหลือเรียกชำระภายหลังได้ แต่ผู้ถือหุ้นยังมีภาระต้องชำระส่วนที่ค้างเมื่อบริษัทเรียก
เงินทุนจดทะเบียนใช้จ่ายได้ไหม
ได้ เงินค่าหุ้นที่ชำระแล้วเป็นเงินของบริษัท นำไปใช้ในกิจการได้ตามปกติ โดยต้องบันทึกบัญชีให้ถูกต้อง
ทุนจดทะเบียนกับทุนชำระแล้วดูได้ที่ไหน
ทุนจดทะเบียนดูได้จากหนังสือรับรองบริษัทหรือเว็บไซต์ DBD DataWarehouse ส่วนทุนชำระแล้วดูได้จากงบการเงินที่บริษัทยื่นในแต่ละปี


