หนังสือบริคณห์สนธิ คืออะไร? เอกสารแรกของการตั้งบริษัท เขียนผิดแก้ยาก

สารบัญเนื้อหา11 หัวข้อ · อ่าน 5 นาที
Key Takeaways
- หนังสือบริคณห์สนธิคือเอกสารก่อตั้งบริษัท ระบุชื่อบริษัท ที่ตั้ง วัตถุประสงค์ ทุน และผู้เริ่มก่อการ เป็นขั้นตอนแรกหลังจองชื่อ ก่อนจดทะเบียนบริษัท
- ผู้เริ่มก่อการขั้นต่ำ 2 คน ลดจาก 3 คนเหลือ 2 คนตั้งแต่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ 500 บาท
- ต้องยื่นภายใน 30 วันหลังจองชื่อ ยื่นออนไลน์ผ่าน DBD Biz Regist ได้ และยื่นพร้อมจดทะเบียนบริษัทในคราวเดียวได้
หนังสือบริคณห์สนธิ เป็นเอกสารแรกที่ทุกคนที่จะตั้งบริษัทจำกัดต้องทำ หลายคนกรอกตามแบบฟอร์มโดยไม่คิดมาก แล้วมาพบทีหลังว่าวัตถุประสงค์ไม่ครอบคลุมธุรกิจที่ทำจริง หรือทุนจดทะเบียนไม่เหมาะกับการขอสินเชื่อหรือใบอนุญาต บทความนี้อธิบายว่าหนังสือบริคณห์สนธิคืออะไร ต้องระบุอะไรบ้าง ยื่นอย่างไร และควรระวังอะไร
หนังสือบริคณห์สนธิ คืออะไร
หนังสือบริคณห์สนธิ (Memorandum of Association) คือเอกสารที่ผู้เริ่มก่อการทำขึ้นเพื่อแสดงเจตนาก่อตั้งบริษัทจำกัด และนำไปจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) โดยใช้แบบฟอร์ม บอจ.2 เปรียบได้กับ "สูติบัตร" ของบริษัท เพราะเป็นเอกสารที่บอกว่าบริษัทชื่ออะไร อยู่ที่ไหน ทำธุรกิจอะไร และมีทุนเท่าไร
หนังสือบริคณห์สนธิยังไม่ทำให้บริษัทเกิดขึ้นทันที บริษัทจะเป็นนิติบุคคลเมื่อจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทเสร็จแล้ว แต่หนังสือบริคณห์สนธิเป็นเงื่อนไขที่ต้องมีก่อน
หนังสือบริคณห์สนธิต้องระบุอะไรบ้าง

| รายการ | รายละเอียด | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ชื่อบริษัท | ต้องตรงกับชื่อที่จองไว้ และลงท้ายด้วย "จำกัด" | จองชื่อก่อน แล้วยื่นให้ทันกำหนด |
| จังหวัดที่ตั้งสำนักงานใหญ่ | ระบุจังหวัดที่ตั้งสำนักงาน | ใช้ที่ตั้งที่ใช้ได้จริงสำหรับรับเอกสารราชการ |
| วัตถุประสงค์ | ประเภทธุรกิจที่บริษัทจะทำ | เขียนให้ครอบคลุมธุรกิจปัจจุบันและที่จะขยายในอนาคตอันใกล้ |
| ทุนจดทะเบียน | จำนวนทุน จำนวนหุ้น และมูลค่าหุ้น | กำหนดให้เหมาะกับขนาดธุรกิจและเงื่อนไขของใบอนุญาตที่ต้องขอ |
| ข้อความว่าผู้ถือหุ้นรับผิดจำกัด | ผู้ถือหุ้นรับผิดไม่เกินจำนวนเงินที่ยังส่งใช้ไม่ครบมูลค่าหุ้น | เป็นข้อความมาตรฐานของบริษัทจำกัด |
| ผู้เริ่มก่อการ | ชื่อ ที่อยู่ และจำนวนหุ้นที่แต่ละคนจองซื้อ | ต้องมีอย่างน้อย 2 คน และแต่ละคนต้องจองซื้อหุ้นอย่างน้อย 1 หุ้น |
ผู้เริ่มก่อการขั้นต่ำ 2 คน
ตั้งแต่วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 กฎหมายลดจำนวนผู้เริ่มก่อการขั้นต่ำจาก 3 คนเหลือ 2 คน ทำให้ธุรกิจขนาดเล็ก เช่น หุ้นส่วนสองคนหรือคู่สมรส ตั้งบริษัทจำกัดได้ง่ายขึ้น โดยไม่ต้องหาผู้ถือหุ้นคนที่สามมาเพื่อให้ครบจำนวน
ค่าธรรมเนียมและเอกสาร
| รายการ | ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ |
|---|---|
| จดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ (บอจ.2) | เริ่มต้น 500 บาท ขึ้นกับทุนจดทะเบียน |
| จดทะเบียนจัดตั้งบริษัท | เริ่มต้น 5,000 บาท ขึ้นกับทุนจดทะเบียน |
| อากรแสตมป์ | ประมาณ 400 บาท |
ค่าใช้จ่ายรวมตามตารางสำหรับบริษัทขนาดเล็กโดยทั่วไปอยู่ที่ราว 5,900 บาท อัตราจริงขึ้นกับทุนจดทะเบียนและช่องทางที่ยื่น ควรตรวจอัตราล่าสุดกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าก่อนยื่น
เอกสารที่มักต้องเตรียม ได้แก่ แบบ บอจ.1 (คำขอจดทะเบียน) บอจ.2 (หนังสือบริคณห์สนธิ) บอจ.3 (รายการจดทะเบียนจัดตั้ง) สำเนาบัตรประชาชนของผู้เริ่มก่อการและกรรมการ และแผนที่ที่ตั้งสำนักงาน
ขั้นตอนยื่นหนังสือบริคณห์สนธิ

- จองชื่อบริษัท ผ่านระบบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
- จัดทำหนังสือบริคณห์สนธิ ให้ครบทุกรายการ ภายใน 30 วันหลังจองชื่อสำเร็จ
- ยื่นจดทะเบียน ผ่านระบบ DBD Biz Regist ออนไลน์ หรือที่สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้า
- จัดประชุมจัดตั้งบริษัท เพื่อรับรองข้อบังคับ แต่งตั้งกรรมการ และผู้สอบบัญชี
- จดทะเบียนจัดตั้งบริษัท หลังเรียกชำระค่าหุ้นตามที่กฎหมายกำหนด
ในทางปฏิบัติ ถ้าผู้ก่อการพร้อมทุกอย่าง สามารถยื่นหนังสือบริคณห์สนธิพร้อมจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทในคราวเดียวได้ อ่านขั้นตอนทั้งหมดได้ที่ ขั้นตอนจดทะเบียนบริษัท
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- วัตถุประสงค์แคบเกินไป ทำให้ต้องจดแก้ไขภายหลังเมื่อขยายธุรกิจ เสียทั้งเวลาและค่าธรรมเนียม
- ทุนจดทะเบียนไม่สอดคล้องกับใบอนุญาต ธุรกิจบางประเภท เช่น ธุรกิจที่ต่างชาติถือหุ้น หรือธุรกิจที่ต้องขอใบอนุญาตเฉพาะ มีเงื่อนไขทุนขั้นต่ำ
- ยื่นไม่ทันกำหนดหลังจองชื่อ ทำให้ต้องจองชื่อใหม่
- ข้อมูลผู้เริ่มก่อการไม่ตรงกับบัตรประชาชน ทำให้คำขอถูกตีกลับ
สรุป
หนังสือบริคณห์สนธิคือเอกสารก่อตั้งบริษัทจำกัด ระบุชื่อ ที่ตั้ง วัตถุประสงค์ ทุน และผู้เริ่มก่อการอย่างน้อย 2 คน ต้องยื่นภายใน 30 วันหลังจองชื่อ ค่าธรรมเนียมเริ่มต้น 500 บาท และยื่นออนไลน์ได้ สิ่งที่ควรใช้เวลาคิดให้รอบคอบที่สุดคือวัตถุประสงค์และทุนจดทะเบียน เพราะกระทบทั้งการทำธุรกิจ การขอใบอนุญาต และการขอสินเชื่อในอนาคต ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรตั้งบริษัทหรือไม่ อ่าน อยากเริ่มต้นธุรกิจต้องทำอย่างไร ประกอบ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หนังสือบริคณห์สนธิกับข้อบังคับบริษัทต่างกันอย่างไร
หนังสือบริคณห์สนธิกำหนดข้อมูลพื้นฐานของบริษัท เช่น ชื่อ วัตถุประสงค์ และทุน ส่วนข้อบังคับบริษัทกำหนดกติกาการบริหารภายใน เช่น การประชุม การเลือกกรรมการ และการโอนหุ้น บริษัทไม่จำเป็นต้องมีข้อบังคับเฉพาะ ถ้าไม่มีจะใช้ตามที่กฎหมายกำหนด
ผู้เริ่มก่อการต้องเป็นคนไทยไหม
ไม่จำเป็น แต่ถ้าชาวต่างชาติถือหุ้นในสัดส่วนที่ทำให้บริษัทเป็นนิติบุคคลต่างด้าว ธุรกิจบางประเภทต้องขออนุญาตตามกฎหมายการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวเพิ่มเติม
แก้ไขหนังสือบริคณห์สนธิได้ไหม
ได้ เช่น เพิ่มวัตถุประสงค์หรือเปลี่ยนแปลงทุน โดยต้องผ่านมติพิเศษของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและจดทะเบียนแก้ไขกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ซึ่งมีค่าธรรมเนียมตามรายการที่แก้ไข
ต้องจ้างสำนักงานบัญชีหรือทนายทำไหม
ไม่บังคับ ผู้ก่อการยื่นเองผ่านระบบออนไลน์ได้ แต่ถ้าโครงสร้างผู้ถือหุ้นซับซ้อน มีชาวต่างชาติ หรือธุรกิจต้องขอใบอนุญาตเฉพาะ การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญช่วยลดความเสี่ยงต้องแก้ไขภายหลัง


