ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
ภาษี บัญชี & กฎหมายธุรกิจบทวิเคราะห์โดยกองบรรณาธิการ

ขั้นตอนจดเครื่องหมายการค้า 2569 ทีละขั้น ค่าธรรมเนียม และเอกสารที่ใช้

ภาพปกบทความ "ขั้นตอนจด เครื่องหมายการค้า" ค่าธรรมเนียม เอกสาร และอายุคุ้มครอง — ภาพประกอบการจดเครื่องหมายการค้า: เอกสารคำขอที่ประทับตรา ตรายางทั่วไป ป้ายแบรนด์ และแว่นขยายตรวจค้นความเหมือน
สารบัญเนื้อหา13 หัวข้อ · อ่าน 7 นาที

Key Takeaways

3 ประเด็น
  1. 6 ขั้น ตั้งแต่ตรวจค้นจนรับหนังสือสำคัญ ตรวจค้นความเหมือนก่อน ยื่นคำขอแบบ ก.01 รอนายทะเบียนตรวจ ประกาศโฆษณาให้คัดค้าน ชำระค่ารับจดทะเบียน แล้วรับหนังสือสำคัญ
  2. ค่าธรรมเนียมเริ่ม 1,600 บาทต่อรายการ ค่าคำขอ 1,000 บาท และค่ารับจดทะเบียน 600 บาทต่อรายการสินค้า ถ้าเกิน 5 รายการในจำพวกเดียวคิดเหมาจำพวกละ 9,000 และ 5,400 บาท
  3. คุ้มครอง 10 ปี ต่ออายุได้ไม่จำกัด นับจากวันยื่นคำขอ ต่ออายุได้ภายใน 3 เดือนก่อนหมดอายุ หรือภายใน 6 เดือนหลังหมดอายุโดยเสียเงินเพิ่ม 20%

ขั้นตอนจดเครื่องหมายการค้า ในประเทศไทยมี 6 ขั้นหลัก ได้แก่ ตรวจค้นว่ามีเครื่องหมายเหมือนหรือคล้ายหรือไม่ เตรียมเอกสาร ยื่นคำขอต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา รอนายทะเบียนตรวจสอบ ประกาศโฆษณาเพื่อเปิดให้คัดค้าน และชำระค่ารับจดทะเบียนเพื่อรับหนังสือสำคัญ เครื่องหมายที่จดแล้วคุ้มครอง 10 ปีนับจากวันยื่นคำขอ และต่ออายุได้ทุก 10 ปี

ประเทศไทยใช้หลัก "ใครยื่นก่อนได้สิทธิ์ก่อน" ธุรกิจที่ใช้ชื่อหรือโลโก้มานานแต่ไม่ได้จด อาจถูกคนอื่นยื่นจดตัดหน้า แล้วต้องเปลี่ยนชื่อหรือเสียเวลาต่อสู้ทางกฎหมาย การจดตั้งแต่เริ่มทำแบรนด์จึงถูกกว่าการแก้ปัญหาทีหลังมาก

เครื่องหมายแบบไหนจดได้

กฎหมายไทยแบ่งเครื่องหมายเป็น 4 ประเภท (สรุปจาก IDG Thailand)

  • เครื่องหมายการค้า ใช้กับสินค้า เช่น ชื่อหรือโลโก้บนบรรจุภัณฑ์
  • เครื่องหมายบริการ ใช้กับบริการ เช่น ชื่อร้านอาหาร สปา หรือบริษัทที่ปรึกษา
  • เครื่องหมายรับรอง ใช้รับรองคุณภาพหรือมาตรฐานสินค้าหรือบริการของผู้อื่น
  • เครื่องหมายร่วม ใช้ร่วมกันในกลุ่มบริษัทหรือสมาชิกสมาคม

สิ่งที่จดได้มีทั้งคำ ชื่อ ตัวอักษร ตัวเลข รูป โลโก้ หรือหลายอย่างรวมกัน แต่ต้องมีลักษณะบ่งเฉพาะ คือทำให้คนแยกแยะสินค้าของเราออกจากของคนอื่นได้ คำที่บรรยายลักษณะสินค้าตรง ๆ เช่น "อร่อย" หรือ "สดใหม่" คำสามัญ และเครื่องหมายที่เหมือนหรือคล้ายของคนอื่นที่จดไว้แล้ว มักจดไม่ได้

จำพวกสินค้าและบริการ

สินค้าและบริการแบ่งเป็น 45 จำพวก ตามระบบสากล ตอนยื่นต้องระบุว่าจะคุ้มครองสินค้าหรือบริการรายการใด ในจำพวกไหน เช่น

  • เครื่องสำอาง อยู่จำพวก 3
  • อาหารเสริมและยา อยู่จำพวก 5
  • เสื้อผ้า อยู่จำพวก 25
  • กาแฟ ชา อยู่จำพวก 30
  • บริการร้านอาหาร อยู่จำพวก 43

เครื่องหมายคุ้มครองเฉพาะรายการสินค้าและบริการที่ระบุไว้ ถ้าวางแผนขยายไปสินค้าอื่น ควรระบุรายการที่จะใช้จริงในอนาคตอันใกล้ด้วย

ขั้นตอนจดเครื่องหมายการค้า 6 ขั้น

ภาพประกอบหกขั้นตอนจดเครื่องหมายการค้าบนเส้นลำดับ: แว่นขยายตรวจค้น เอกสารคำขอ ซองยื่นคำขอ คลิปบอร์ดตรวจสอบ โทรโข่งประกาศโฆษณา และหนังสือสำคัญประทับตรา
ตรวจค้นก่อน เตรียมเอกสาร ยื่นคำขอ รอนายทะเบียนตรวจ ประกาศโฆษณาให้คัดค้าน 60 วัน แล้วชำระค่ารับจดทะเบียนเพื่อรับหนังสือสำคัญ

1. ตรวจค้นเครื่องหมายก่อนยื่น

ค้นในฐานข้อมูลเครื่องหมายการค้าของกรมทรัพย์สินทางปัญญา ว่ามีเครื่องหมายที่เหมือนหรือคล้ายของเราในจำพวกเดียวกันหรือไม่ ทั้งชื่อ คำอ่าน และรูป ขั้นนี้ไม่มีค่าธรรมเนียม แต่ช่วยลดโอกาสถูกปฏิเสธ และเสียค่าคำขอไปโดยเปล่าประโยชน์

2. เตรียมเอกสาร

  • คำขอจดทะเบียนแบบ ก.01
  • รูปเครื่องหมาย ขนาดไม่เกิน 5 × 5 เซนติเมตร
  • สำเนาบัตรประชาชน กรณีบุคคลธรรมดา
  • สำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคลที่ออกไม่เกิน 6 เดือน กรณีนิติบุคคล
  • หนังสือมอบอำนาจแบบ ก.18 กรณีให้ตัวแทนยื่นแทน

3. ยื่นคำขอ

ยื่นได้ 4 ช่องทาง

  • ด้วยตนเองที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา
  • สำนักงานพาณิชย์จังหวัด
  • ไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ
  • ระบบยื่นออนไลน์ (e-Filing) ต้องสมัครบัญชีและลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ก่อน

ชำระค่าคำขอ 1,000 บาทต่อรายการสินค้าหรือบริการ ถ้าเกิน 5 รายการในจำพวกเดียว คิดเหมาจำพวกละ 9,000 บาท

4. นายทะเบียนตรวจสอบ

นายทะเบียนตรวจว่าเครื่องหมายมีลักษณะบ่งเฉพาะ ไม่ต้องห้ามตามกฎหมาย และไม่เหมือนหรือคล้ายของคนอื่น ถ้ามีคำสั่งให้แก้ไข ต้องยื่นแก้ภายใน 60 วัน ไม่เช่นนั้นถือว่าละทิ้งคำขอ ถ้าถูกปฏิเสธ ยื่นอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าได้

5. ประกาศโฆษณา

เมื่อผ่านการตรวจ นายทะเบียนจะประกาศโฆษณาคำขอ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้อื่นยื่นคัดค้านภายใน 60 วันนับจากวันประกาศ ถ้ามีผู้คัดค้าน เจ้าของคำขอต้องยื่นคำโต้แย้งภายใน 60 วันนับจากวันได้รับสำเนาคำคัดค้าน

6. ชำระค่ารับจดทะเบียน และรับหนังสือสำคัญ

เมื่อพ้นระยะคัดค้านหรือชนะการคัดค้าน นายทะเบียนจะแจ้งให้ชำระค่ารับจดทะเบียน 600 บาทต่อรายการ หรือจำพวกละ 5,400 บาทถ้าเกิน 5 รายการ ต้องชำระภายใน 60 วันนับจากวันได้รับแจ้ง ไม่เช่นนั้นถือว่าละทิ้งคำขอ หลังชำระจะได้รับหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียน

ค่าธรรมเนียมจดเครื่องหมายการค้า

รายการ1–5 รายการสินค้า/บริการเกิน 5 รายการ (ต่อจำพวก)
ค่าคำขอจดทะเบียน (ก.01)1,000 บาทต่อรายการ9,000 บาท
ค่ารับจดทะเบียน600 บาทต่อรายการ5,400 บาท
ค่าต่ออายุ (ก.07)2,000 บาทต่อรายการ18,000 บาท
ค่าคำคัดค้าน (ก.02)2,000 บาทต่อฉบับ–
ค่าอุทธรณ์ (ก.03)2,000–4,000 บาทต่อฉบับ ตามมาตราที่อุทธรณ์–

ที่มา: ตารางค่าธรรมเนียมเครื่องหมายการค้าในประเทศ ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา ค่าธรรมเนียมอาจปรับได้ ควรตรวจกับกรมก่อนยื่น

ตัวอย่าง จดชื่อแบรนด์กาแฟ คุ้มครอง 3 รายการในจำพวก 30 เช่น กาแฟ ชา และขนมอบ

  • ค่าคำขอ 3 × 1,000 = 3,000 บาท
  • ค่ารับจดทะเบียน 3 × 600 = 1,800 บาท
  • รวมค่าธรรมเนียมราชการ 4,800 บาท ไม่รวมค่าบริการถ้าจ้างตัวแทน

ใช้เวลานานแค่ไหน

บริษัทรับจดเครื่องหมายการค้าอย่าง IDG Thailand ระบุว่าการพิจารณาตามปกติใช้เวลาประมาณ 8–12 เดือน ขึ้นกับว่ามีคำสั่งให้แก้ไขหรือมีผู้คัดค้านหรือไม่ กรมทรัพย์สินทางปัญญามีช่องทางพิจารณาเร่งด่วน (Fast Track) สำหรับคำขอที่เข้าเงื่อนไข ซึ่งใช้เวลาสั้นกว่า

ระหว่างรอใช้เครื่องหมายไปได้ และอายุคุ้มครองจะนับจากวันยื่นคำขอเมื่อได้รับจดทะเบียน แต่ควรรู้ว่าการฟ้องละเมิดเครื่องหมายการค้าทำได้เมื่อจดทะเบียนแล้ว ถ้ายังไม่ได้จด ทำได้เพียงฟ้องฐานลวงขาย ซึ่งพิสูจน์ยากกว่า

อายุคุ้มครองและการต่ออายุ

ภาพประกอบอายุคุ้มครองและการต่ออายุเครื่องหมายการค้า: ปฏิทินที่มีวันครบกำหนด โล่คุ้มครองล้อมด้วยลูกศรวนต่ออายุ และนาฬิกาแทนระยะผ่อนผัน
คุ้มครอง 10 ปีนับจากวันยื่นคำขอ ต่ออายุได้ภายใน 3 เดือนก่อนหมดอายุ หรือภายใน 6 เดือนหลังหมดอายุโดยเสียเงินเพิ่ม 20%
  • คุ้มครอง 10 ปีนับจากวันยื่นคำขอ
  • ยื่นต่ออายุได้ภายใน 3 เดือนก่อนหมดอายุ
  • ถ้าเลยกำหนด ยื่นต่อได้ภายใน 6 เดือนหลังหมดอายุ โดยเสียเงินเพิ่ม 20% ของค่าต่ออายุ
  • ต่ออายุได้ทุก 10 ปี ไม่จำกัดจำนวนครั้ง

จดเครื่องหมายการค้าในต่างประเทศ

การจดในไทยคุ้มครองเฉพาะในไทย ถ้าจะส่งออกหรือขายในต่างประเทศ มี 2 วิธีหลัก

  • ยื่นตรงในแต่ละประเทศ ผ่านตัวแทนในประเทศนั้น
  • ยื่นผ่านระบบมาดริด (Madrid System) ยื่นคำขอระหว่างประเทศผ่านกรมทรัพย์สินทางปัญญาไทย เพื่อขอความคุ้มครองหลายประเทศพร้อมกันในคำขอเดียว โดยต้องมีคำขอหรือทะเบียนในไทยเป็นฐานก่อน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • ไม่ตรวจค้นก่อนยื่น เสียค่าคำขอแล้วถูกปฏิเสธเพราะคล้ายของคนอื่น
  • ใช้คำบรรยายสินค้าเป็นชื่อแบรนด์ เช่น "กาแฟสด" ซึ่งไม่มีลักษณะบ่งเฉพาะ
  • ระบุรายการสินค้าแคบเกินไป ขยายไลน์สินค้าแล้วไม่ได้รับความคุ้มครอง
  • จดในชื่อบุคคลแทนบริษัทโดยไม่ตั้งใจ ทำให้ต้องโอนสิทธิ์ภายหลัง
  • ลืมต่ออายุ จนเลยระยะผ่อนผัน 6 เดือน และสิทธิ์สิ้นสุด

ถ้ากำลังเปิดบริษัทใหม่ ควรจดเครื่องหมายการค้าคู่กับการจดทะเบียนบริษัท ดูขั้นตอนฝั่งบริษัทได้ที่ ขั้นตอนจดทะเบียนบริษัท

สรุป

ขั้นตอนจดเครื่องหมายการค้ามี 6 ขั้น คือ ตรวจค้น เตรียมเอกสาร ยื่นคำขอ รอนายทะเบียนตรวจ ประกาศโฆษณาให้คัดค้าน 60 วัน และชำระค่ารับจดทะเบียน ค่าธรรมเนียมราชการเริ่ม 1,600 บาทต่อรายการ ใช้เวลาประมาณ 8–12 เดือน คุ้มครอง 10 ปีและต่ออายุได้ เริ่มจดตั้งแต่สร้างแบรนด์ จะช่วยกันถูกจดตัดหน้าและประหยัดกว่าแก้ปัญหาทีหลัง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

จดเครื่องหมายการค้าเองได้ไหม

ได้ บุคคลธรรมดาและนิติบุคคลยื่นเองได้ทั้งที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา สำนักงานพาณิชย์จังหวัด และระบบออนไลน์ การจ้างตัวแทนช่วยเรื่องการตรวจค้น การระบุรายการสินค้า และการโต้แย้งคำสั่ง แต่มีค่าบริการเพิ่ม

ชื่อบริษัทกับเครื่องหมายการค้าต่างกันอย่างไร

การจดชื่อบริษัทกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าไม่ได้คุ้มครองชื่อนั้นในฐานะแบรนด์สินค้าหรือบริการ ถ้าต้องการคุ้มครองชื่อหรือโลโก้ที่ใช้ขายของ ต้องจดเครื่องหมายการค้าแยกต่างหาก

จดโลโก้กับชื่อแยกกันดีไหม

ถ้ามีงบ การจดชื่อแบบตัวอักษรอย่างเดียว และจดโลโก้แยก จะคุ้มครองกว้างกว่า เพราะถ้าเปลี่ยนดีไซน์โลโก้ในอนาคต ชื่อยังได้รับความคุ้มครองอยู่

ถ้ามีคนจดชื่อเดียวกับเราไปก่อนทำอย่างไร

ถ้าอยู่ระหว่างประกาศโฆษณา ยื่นคัดค้านได้ภายใน 60 วัน ถ้าจดทะเบียนไปแล้วมีช่องทางขอเพิกถอนตามกฎหมายในบางกรณี ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพย์สินทางปัญญา

แหล่งอ้างอิง

  1. ค่าธรรมเนียมเครื่องหมายการค้าในประเทศ – กรมทรัพย์สินทางปัญญา
  2. จดเครื่องหมายการค้า ราคา ขั้นตอน และจดต่างประเทศ อัปเดต 2026 – IDG Thailand
  3. Development of Trademark and Patent E-filing in Thailand – Tilleke & Gibbins
Submit your news

มีข่าวขององค์กรที่อยากเล่าไหม?

ส่งข่าวประชาสัมพันธ์หรือแถลงการณ์ขององค์กรมาที่ bizzenter ทีมงานจะอ่านทวนและเผยแพร่บนหน้าเว็บถาวรที่ค้นเจอได้บน Google